MAKİNA VE KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMU (MKE) TÜRKİYE’NİN GÖZ BEBEĞİ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Türkiye’nin 70 yıldan fazla bir geçmişe sahip “yerli” ve “milli” savunma sanayi kuruluşu Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKE), medyada yer alan bir habere göre, kanunla anonim şirkete dönüştürülüyor[i].

Biraz araştırdım ve gördüm k; AKP milletvekilleri, “Makine ve Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi Hakkında Kanunun Teklifi” başlığı ile TBMM Başkanlığına kanun teklifinde bulunmuşlar[ii]

Teklife göre; Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu, sermayesi 1 milyar 200 milyon Türk Lirası olan, “Makine Kimya Endüstrisi Anonim Şirketi (MKE A.Ş.)”ne dönüştürülüyor. (kanun teklifi, md. 3) Kanun teklifinin gerekçesinde, “Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’nun; gelişen teknolojiye ayak uydurması, üretim imkân ve kabiliyetinin artırılması ve nitelikli personelin istihdamının sağlanması gibi nedenlerle günümüz ticari hayatın gereklerine uygun yapısal dönüşümüne ihtiyaç duyulması”… ifadesi var. Kanun teklifine göre; “Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’nun tüm taşınır ve taşınmazları, borçları, alacakları, aktifi ve pasifi, aynî, fikri, sanaî mülkiyet, patent, marka, endüstriyel tasarım ve benzeri tüm hak ve yükümlülükleri ile, iştiraklerindeki sermaye katılım payları ile devir tarihinde yürürlükte bulunan bilumum sözleşmeler kayıtlı değerleri üzerinden kül olarak”, yeni kurulacak bu Anonim Şirkete devrediliyor. (kanun teklifi, geçici madde 2/1)

Bu gelişmeyi, savunma ve güvenlik bağlamında, Türkiye için çok sıkıntılı bir gelişme olarak görüyorum. Çünkü bugüne kadar yaşananlar nedeniyle, konunun MKE’nin anonim şirkete dönüşmesi ile sınırlı kalmayacağı, sıkıntının asıl bu dönüşümden sonra baş göstereceği, kuvvetli bir ihtimal olarak kendisini belli etmektedir. Bu kuvvetli ihtimal de, Şirket Genel Kurulunun, şirket hisselerini satışa çıkarması, yabancı gerçek ve tüzel kişilerin şirketin hissedarları olması, 70 yıllık yerli ve milli MKE’nin Türkiye’nin kontrolünden çıkması yabancıların kontrolüne girmesi ihtimalidir. Çünkü bildiğim kadarı ile MKE hâlihazırda 3460 sayılı kanuna tabi ve verilen kanun teklifi ile MKE, anonim şirkete dönüştürülüp 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na tabi kılınıyor. Bu, söz konusu ihtimali besleyen, bu ihtimalin önünü açan bir durumdur.

Bugün içinde bulunduğu savunma ve güvenliğe dair durum nedeniyle, Türkiye’nin böyle bir ihtimali kaldırmayacağını, bu ihtimalin savunma ve güvenlikte zafiyete yol açacağını düşünüyorum. Lütfen şunları bir hatırlayınız: sınırlarımız içinde ve sınırlarımıza yakın komşu coğrafyalarda yürütülen bir terörizmle mücadele var. Bu mücadele, PKK/YPG terör örgütü ile yapılan mücadele olmaktan çıkıp bu örgütün arkasındaki devletler ile mücadeleye dönüşme sürecine girmiş gözüküyor. Irak’ın kuzeyinde, Suriye’nin kuzeyinde, Doğu Akdeniz’de, Libya’da, Kıbrıs’ta, Ege’de, Batı Trakya’da, Karadeniz’de, Kafkasya/Karabağ’da ciddi savunma/güvenlik sorunları yaşayan ya da ciddi savunma/güvenlik sorunlarına angaje olmuş bir Türkiye var. Bunlara, Afganistan’ın, hatta İran’ın kuzeybatısının, dâhil olmasını ihtimal dışı göremiyorum.

Savunma ve güvenliğe dair bu durum, savunma teçhizatı ve mühimmat olarak dışa bağımlılığın Türkiye için ciddi zafiyet anlamına geleceğini bize söylemiyor mu? MKE’nin anonim şirkete dönüştürülmesi, potansiyel olarak, bu zafiyete kapa aralayan bir mahiyet arz etmiyor mu?

Konunun bir başka boyutu da, savunma sanayide yerlilik ve millilik konusunda gelinen noktadan gururla bahsedilirken, MKE’nin anonim şirkete dönüştürülmesine dair kanun teklifinin gerekçesinde bu dönüştürmeye niçin ihtiyaç duyulduğuna dair ileri sürülen hususların tam bir çelişki olmasıdır. Hem savunma sanayinde yerlilik ve millilik duyulan gurur var, hem yetersizlikten söz ediliyor, hem de bu yerliliğe ve milliliğe halel getirme potansiyeli çok yüksek anonim şirkete dönüştürme girişimi var. Bu nasıl olabiliyor?

Bir de sorular var: MKE’nin satış/ihracat envanteri, acaba, bu kurumun “ticari hayatın gereklerine uygun yapısal dönüşüm” ihtiyacını teyit ediyor mu, etmiyor mu? Belki en önemlisi, eğer MKE’nin “ticari hayatın gereklerine uygun yapısal dönüşüme” ihtiyacı varsa, bunun tek yolunun, anonim şirkete dönüştürme olup olmadığıdır? Mevcut hukuksal statüsüne dokunulmadan bu yapısal dönüşüm gerçekleştirilemez mi? Ayrıca, insanın aklına, Türkiye’nin en eski ve en köklü futbol kulüplerinden “MKE Ankaragücü” de geliyor. Acaba, 110 yıllık geçmişe sahip bu güzide kulüp, bu gelişmeden etkilenir mi ya da etkilenecek midir?

18 Haziran 2021

[i] Sözcü, 18.6.2021, s. 10

[ii] TBMM AKP Grup Başkanlığı’nın 16.6.2021 tarihli ve 148 sayılı başvurusu.

 


ÖZBEKİSTAN AFGANİSTAN SORUNUNDA ÖNE ÇIKABİLİR Mİ?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyayev’in girişimiyle, Taşkent’te,15-16 Temmuz 2021 tarihlerinde “Orta ve Güney Asya: Bölgesel Bağlantısallık, Sınamalar ve Fırsatlar” konulu uluslararası bir konferans yapılıyor[i]. Konferansın temel amacının “bölgesel bağlantısallığın güçlendirilmesi” olarak ifade ediliyor. Konusu da, zamanlaması da dikkat çekici bir etkinlik…

ABD İRAN’A YÖNELİK YAPTIRIMLARI KALDIRIYORMUŞ…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk İran’da geçtiğimiz 18 Haziran’da yapılan Cumhurbaşkanı seçiminin bir sonucu olarak, önümüzdeki Ağustos ayında Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile birlikte görevi yeni yönetime bırakacak olan mevcut Dışişleri Bakanı Zarif, ABD’nin tüm yaptırımları kaldıracağını ifade etmiş… Dışişleri Bakanı Zarif’in İran Parlamentosu’na sunduğu raporda, Biden Yönetiminin İran’a yönelik neredeyse tüm ABD yaptırımlarını kaldırmayı kabul

TALİBAN’DAN KAÇAN AFGAN ASKERLERİNİN TACİKİSTAN’A SIĞINMASI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Batılı ülkeler askerlerini Afganistan’dan çeker ve diplomatik temsilciliklerini kapatır ya da küçültür iken, Afganistan’ın kuzeyinde, Bedahşan’da da, Taliban’dan kaçan Afgan askerlerinin komşu Tacikistan’a sığındığı, bu suretle Tacikistan’a sığınan Afgan asker sayısının bini aştığı ifade ediliyor[i]. Bedahşah’ın konumu çok stratejik, çok değerli. Çünkü Çin’in Sincan-Uygur Özerk bölgesine komşu; Afganistan, Wakhan koridoru

HAZAR DENİZİ’NDEKİ ATEŞ KULESİ/PATLAMA

Prof. Dr Osman Metin Öztürk Dün (Pazar), Hazar Denizi’nde su üzerinde büyük bir ateş kulesi belirmiş, patlama yaşanmış ve bu görüntü başlangıçta Azerbaycan’ın Hazar Denizi’ndeki petrol platformu ile ilişkilendirilmiş… Ancak Azerbaycan’ın Devlet Petrol Şirketi SOCAR bu iddiaları ret eden bir açıklamada bulunmuş… SOCAR, kendileri tarafından kontrol edilen açık deniz sahalarında ve endüstriyel yapılarda herhangi bir

AFGANİSTAN ÇOK ZOR BİR KONU

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Taliban Afganistan’da ilerlemeye devam ederken, ABD Başkanı Biden, bugün (Cuma) Beyaz Saray’da, Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani ve Afganistan Ulusal Yüksek Uzlaşma Konseyi Başkanı Abdullah Abdullah ile görüşüyor. Görüşmenin konusu belli; Afgan hükümeti ile Taliban arasındaki ABD destekli barış görüşmeleri. Taraflar arasındaki görüşmelerin nasıl başlatılabileceği ele alınacak[i]…

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel: +90 532 414 48 98

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.