TRUMP YÖNETİMİ “GEÇMİŞTE” YAŞIYOR

Prof. Dr. Osman metin Öztürk

Batı ile yaşadığı gerginliklerin Çin’in Skynet kitlesel (uydu) gözetleme sistemini tehlikeye attığı; ABD’nin başlattığı ticaret savaşının ve uyguladığı yaptırımların, Çin’in güvenlik birimlerini yenilikçi çözümler üretmeye zorladığı ifade ediliyor.[i]  Belirtilen bu tespitler, Trump Yönetiminin Çin yaklaşımının işe yaradığına işaret ediyor. Anacak bu, ABD’nin Çin sorununu kendisi açsından kalıcı/güvenilir bir çözüm yoluna soktuğu anlamına gelmiyor.

Niçin bu anlama gelmediğine özetle açıklık getireceği düşünülen iki hususa işaret edilebilir. Birincisi, ABD’nin Çin ile rekabeti sürdürme, buna dayanma gücünde ciddi sorun olduğunun kabul edilmesidir. Çin sürekli cepheyi genişletirken ABD kendi cephesini küçültüyor, içeride ve dışarıda artan sorunları yaşıyor, bunlar olurken ABD’nin gücü artmıyor geriliyor, böyle bir süreç işliyor. Yani ABD’nin Çin ile mücadeleyi sonuna kadar bu şekilde sürdüremeyeceği değerlendirilmektedir.

İkincisi de, ABD’nin, geçmiş olaylardan hala dersler çıkarmadığı, uluslararası ilişkilere dair düşünce kalıplarını fazla değiştirmediği, kendisini bir özeleştiriye tabi tutmadığıdır. Bu noktada İran akla geliyor. ABD, yıllarca İran’a ambargo uygulamış ama, bugün görüyoruz ki, ambargo işe yaramamıştır. Trump Yönetimi, İran’a uygulanan ambargonun işe yaramadığını, ambargolu yıllarda İran’ın asimetrik çözümler ürettiğini ve bir nükleer program geliştirdiğini, bugün çok daha güçlü bir İran’ın ortaya çıkmış olduğunu görmüyor. Görmediği için de, bugün aynı şeyi Çin’e yapıyor.

İran konusunda belirtilenler nedeniyle, ABD’nin Çin ile başlattığı ticaretin savaşının ve Çin’e uyguladığı yaptırımların sonucu az-çok bugünden bellidir. O da, bugünden daha güçlü Çin.

Eğer ABD’nin Çin yaklaşımı Çin’i yenilikçi çözümler üretmeye zorluyorsa; Çin’in mevcut imkân ve kabiliyeti ile dinamizmi dikkate alındığında, ticaret savaşı ve yaptırımlar, ilerleyen dönemde, ABD’nin karşısına çok daha güçlü bir Çin çıkarmaz mı? ABD, küresel hegemonik güç olarak yerini kendi eliyle Çin’e bırakmış olacağı bir durumu yaşamaz mı?

ABD, hem bugün Çin’in mevcut (olan) gücünü, küresel hegemonya “hevesindeki” tazeliği, bu hevesin Dünya’daki tezahürlerini, teknolojide taklitçilikten yenilikçiliğe geçtiğini görmüyor, hem de başlattığı ticaret savaşı ve uyguladığı yaptırımlar ile Çin’i daha da güçlenmesi yolunda adeta tahrik ve teşvik etmiş olacağını görmüyor.

Bugün itibarıyla; kendisini yenileyemeyen, yenileyemediği için cazibesi ve önderlik işlevi bir erime süreci içine girmiş gözüken, giderek artan bir şekilde küresel sorumluluklarına sırtını dönen, dönmekle kalmayıp açıkça bununla çelişen yaklaşımlar sergileyen, aynı zamanda her konuda “kendi derdine düşmüş” bir ülke algısına yol açan bir ABD görüntüsü vardır. Böyle bir görüntüye sahip ABD’nin Çin karşısında ne kadar geleceği olabilir?

Trump Yönetiminin Çin ile başlattığı ticaret savaşının ve Çin’e uyguladığı yaptırımların Çin’in Skynet kitlesel (uydu) gözetleme sistemini tehlikeye atması ve Çinli yöneticileri zora sokması, bağımsız kaynaklarca henüz teyit edilmiş bir durum olmasa da, önemlidir, fakat fazla abartılmamalıdır. Çünkü bu, yukarıda belirtilen hususlar ışığında,  bir savaşta mevzilerden birinin kazanılması yolunda mesafe alınmasının ilerisinde bir anlam ifade etmez, bu savaşın sonucu konusunda anlamlı bir işaret olarak görülemez. Savaş yeni başlamış, devam etmektedir.

Bu savaşta; Çin’in, hem koşullardaki değişimi dikkate aldığı, hem de koşullardaki değişimi her gün biraz daha fazla etkilediği (yönlendirdiği) görülmektedir. ABD de böyle görülebilmekte mi? Rasyonalite, bu durumun, savaşın geleceği açısından daha anlamlı olduğunu söylemektedir.

Sovyetlerin resmen çöktüğü 1991 yılının hemen öncesinde ve sonrasında, ABD, koşullar ile istediği gibi oynayabiliyor, istediğini yapabiliyordu. Aradan 27 yıl geçmiş; bu, uluslararası politikada çok uzun bir süre değil. Fakat değişimin hızı o kadar büyük ve geçen her gün bu hız daha çok artıyor ki, 27 yılda birçok şey değişti, değişmeye de devam ediyor. 27 yılın sonunda gelinen bugünkü nokta şudur: ABD, ne 1991 sonrasında “yeni bir Dünya düzeni” kurabilmiştir, ne de ortaya çıkan küresel düzensizliğin önüne geçebilmiştir. Üstelik küresel düzensizlik her gün biraz daha artıyor.

Onun içindir ki, Trump Yönetiminin geçmişte yaşadığını ve bunun da ABD’nin geleceğini bağladığını düşünüyorum.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 24 Eylül 2018.

[i] https://www.scmp.com/news/china/science/article/2165372/how-tensions-west-are-putting-future-chinas-skynet-mass?utm_medium=email&utm_source=mailchimp&utm_campaign=enlz-scmp_today&utm_content=20180924&MCUID=6453d665d8&MCCampaignID=334e533871&MCAccountID=3775521f5f542047246d9c827&tc=18, 24.9.2018.


BEKA SORUNU, “ULUS İNŞASI” VE GÜVENLİ BÖLGE UYGULAMASI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk I. Türkiye’nin bir beka sorunu ile karşı karşıya bulunduğu doğrudur. Bu sorun, ayrılıkçı Kürtler ile ilgilidir. Ve sorunun arkasında, “şimdilik” Irak Kürtlerinin geldiği nokta ve Suriye Kürtleri ile ilgili mevcut gelişmeler vardır. Türkiye’nin beka sorunu ya da milli ve coğrafi bütünlüğüne yönelik yakın ve ciddi tehdit niçin ayrılıkçı Kürtler ile

ABD DIŞİŞLERİ BAKANI NE SÖYLÜYOR, DUYAN VAR MI?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, Newsmax haber sitesine bir demeç veriyor. O demecinde, “ABD, Türklerin Suriye’de Kürtleri kıyıma uğratmamasını güvence altına almaya çalışıyor” ifadesi var.[i] Demeçte kullanılan kelime, “slaughter”… Kelimenin Türkçe karşılığı, “kıyım”, “katliam”…

ABD’DE “POWELL DOKTRİNİ” TARTIŞILIRKEN TÜRKİYE’DE NE KONUŞULUYOR?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk ABD’de, Suriye’ye ve Afganistan’a ilişkin olarak açıklanan çekilme kararları sonrasında, ABD’nin uluslararası uyuşmazlıklara askeri açıdan angaje olması tartışılıyor ve bu tartışma bağlamında “Powell Doktrini” hatırlanmış, bu doktrin öne çıkmış gözüküyor.[i]

İDDİA: TÜRKİYE ORTADOĞU’DA SUUDİ ARABİSTAN’IN YERİNİ ALMAYA SOYUNMUŞ…

Prof. Dr. Osman metin Öztürk ABD Başkanı Donald Trump: “Suudi Arabistan olmasaydı İsrail’in başı dertte olurdu” demiş[i]… Haberi görünce, twitter’da ve linkedin’de, habere yer vermiş ancak “yorum yapmayacağım” notunu düşmüştüm… Nedeni, haberin bendeki ilk çağrışımının, “bildiğim”(!) Suudi Arabistan algısı olması idi… Fakat sonra… Bir süredir, olaylardan-gelişmelerden hareketle, artık enerji satıcısı olan ABD’nin, Suudi Arabistan’ın enerji

ABD: TÜRK DIŞ POLİTİKASINDAKİ BÜYÜK SIKINTI…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Dışişleri Bakanı Sayın Mevlüt Çavuşoğlu açıklama yapıyor, diyor ki; “ABD ile aramızda iki sorun var. FETÖ elebaşının iade edilmemesi ve terör örgütü YPG/PKK’ya destek verilmesi[i]”… Sayın Bakan’ın bu açıklamasına konu dört aktör var. ABD ve üç terör örgütü… Ancak üç terör örgütünün ABD ile olan bağı-bağlantıları dikkate alındığında ortaya sadece

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel/Fax: +90 312 235 1841

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.