SURİYE VE SURİYELİLER YETMEDİ, ŞİMDİ DE LİBYA VE LİBYALILAR MI? DIŞ POLİTİKADA HEP SORUN… NİYE İYİ BİR ŞEY YOK?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

Libya ile “askeri” anlaşma yolda… Anlaşma metni hafta başında TBMM Dışişleri Komisyonu’nda görüşülecekmiş. Anlaşma ortak tatbikatı ve “operasyonu”, istihbarat paylaşımını ve askeri teçhizat verilmesini kapsıyormuş…[i]

Geçtiğimiz 7 Aralık’ta, Resmi Gazete’de, 7195 sayılı, Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında Akdeniz’de deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin Mutabakat Muhtırasının onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun yayınlandı. Bunu konuştuk. Şimdi Libya ile “askeri” anlaşma yolda. Bugünkü (15.12.2019) Resmi Gazete’de ise, Libya Devleti’nin 16 yaşından küçük ve 55 yaşından büyük umuma mahsus pasaport sahibi vatandaşlarına Türkiye’ye yapacakları turistik amaçlı seyahatleri için vize muafiyeti sağlayan, Cumhurbaşkanı’nın 1834 sayılı kararı yayınlandı.

Ne oluyor? Türkiye, Suriye’deki çatışma ortamından sonra, Libya’daki çatışma ortamına da mı taraf olacak?

Anlamakta güçlük çekiyorum.

Beka sorunu varken, Türkiye’nin milli ve coğrafi (toprak) bütünlüğü yakın ve ciddi bir tehdit ile karşı karşıya iken, sıkıntı içindeki ülke ekonomisinde askeri harcamalar giderek artarken, “Libya konusu”nun bu mecrada gündeme gelmesi de ne oluyor? Libya konusu, birden bire nasıl ortaya çıktı?

Ülkem adına endişeliyim.

Libya ile ilgili bu gelişmeleri nasıl anlamalı? Bugüne kadar Suriye’yi, PYD’yi/YPG’yi,  Suriyeli sığınmacıları konuşuyorduk… Beka sorunu var diyorduk. Bundan sonra bunlarla birlikte, Libyayı, Libya’da çatışan tarafları ve Libyalı sığınmacıları da mı konuşacağız? Suriye’deki çatışma ortamından sonra, Libya’daki çatışma ortamına da mı taraf oluyoruz?

Suriye krizine angaje olmuş ve bu kriz üzerinden beka sorununu ile karşı karşıya gelmiş iken, Suriye krizi sona ermemiş (devam ediyor) iken, Türkiye’nin Libya krizine de angaje olması, mevcut beka sorununu ağırlaştırmaz mı, ekonomideki mevcut sıkıntı büyümez mi?

İlginçtir, Libya konusundaki bu gelişmeler, bende Türkiye’nin 2011’de beklenmedik bir şekilde ABD’nin yanında Suriye krizine angaje olmasını çağrıştırıyor. Arada benzerlik görüyorum. Ve aklıma Sayın Erdoğan’ın BM Genel Kurul çalışmaları için ABD’ye yaptığı ziyaret ve bu ziyarette ABD Başkanı Trump ile yaptığı görüşme geliyor. Libya konusu bunlardan sonraya denk geliyor. Bu denk düşme, kurduğum benzerlik ve ABD’nin Rusya destekli Hafter Cephesinin güçlenmesinden ve “bölünmüş” Libya’da artan Rusya varlığından/nüfuzundan duyduğu rahatsızlık nedeniyle, aklıma acaba Türkiye, Suriye’den sonra, Libya’ya da ABD’nin yönlendirmesi adım mı atıyor/atacak sorusu geliyor.

Böyle olabilir mi? Türkiye beka sorunu yaşıyor iken, gücünü ve ilgisini Libya ile ufalayabilir mi? Bu, beka sorununu daha da ağırlaştırmaz mı?

Uzmanlık ve çalışma alanı uluslararası ilişkiler olan, münhasıran Türkiye’nin uluslararası ilişkilerini takip eden bir akademisyen olarak, Libya konusundaki bu gelişmeleri, sezgilerim, birikimim ve mevcut koşullar ışığında doğru/isabetli bulamıyorum. Tam aksine, Türkiye’nin başına yeni gaileler açabileceğinden ciddi şekilde endişe duyuyorum.

Biraz şüpheci yaklaşınca, aklıma bir başka husus da geliyor: Acaba AKP iktidarı ve AKP Genel Başkanı Sayın Erdoğan, Libya ile ilgili bu gelişmeler üzerinden bir şeyleri kamuoyunun gözünden mi kaçırmak istiyor? Bu olabilir mi? Olabilir ise, o bir şeyler, nelerdir, hangi konulardır? Suriye’nin kuzeyindeki gelişmeler mi, ekonomideki durum mu, iç siyasetteki istikrarsızlık mı, vb., hangisi?

Uluslararası ilişkiler çalışan bir akademisyen ve bu ülkenin bir evladı olarak, dış politikaya ilişkin bu yaklaşıma “artık yeter” deme ihtiyacını duyuyorum. Türkiye, artık adı uluslararası sorunlarla ve/veya bu sorunların bir parçası olarak anılan ülke olmaktan çıkmalıdır. İyi ve güzel günleri çağrıştıran dostluk ve işbirliği girişimlerinin ve anlaşmalarının taraflarından biri olarak anılmalıdır. Bunu, özledim. Türkiye’nin buna ihtiyacı var. Türkiye’nin uluslararası ilişkilerinde sorun üstüne sorun görmekten ve bunların bende yol açtığı endişeyi yazmaktan yoruldum, ağır geliyor, kaldıramıyorum.

Bu dış politika anlayışı ve uygulaması artık terk edilmelidir.

Demokrasilerde dış politikaya sivil katılım özellikle önemlidir. Nedeni, dış politika kararlarının, ülkede yaşayan herkesi yakından ilgilendirmesi, herkes üzerinde uzun dönemli kaçınılmaz sonuçlarının olmasıdır. Sivil katılıma imkan ve fırsat vermeyen dış politikalar, hem başarısızlığa mahkumdur, hem de ülke için telafisi çok güç -hatta imkansız- sonuçlar doğururlar. İşbu yazı, bu mülahaza ışığında görülmelidir.

Ülkeyi yönetme sorumluluğunu üzerine almış olanlar, önce ülkelerini, sonra partilerini, ancak bunlardan sonra da kendilerini düşünmelidirler. Siyasetin “teorisi” de, milli ve manevi değerler de böyle söylüyor. Siyasette salih amelin işareti, ülke için, doğru konuşmak ve doğru iş yapmaktır.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 15 Aralık 2019

[i] https://tr.sputniknews.com/savunma/201912151040841251-libya-ile-askeri-anlasma-yarin-tbmm-disisleri-komisyonunda-gorusulecek/, 15.12.2019.


ABD’NİN UKRAYNA YAKLAŞIMI TÜRKİYE BAKIMINDAN NASIL OKUNUYOR?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Cenevre’de, Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov ile Ukrayna konusunu görüşen ABD Dışişleri Bakanı Blinken, “Eğer herhangi bir Rus kuvveti Ukrayna sınırını geçerse, bu bir işgaldir. Ortaklarımız ve müttefiklerimizle buna hızlı, şiddetli ve müşterek bir yanıt veririz.”[i] demiş… ABD Dışişleri Bakanının bu ifadesi ile karşılaşınca, bir kere daha bazı hususlar bir film

KAZAKİSTAN’DAKİ SON OLAYLAR NASIL GÖRÜNÜYOR?

 Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Geçtiğimiz hafta Kazakistan’ın güneyinde, özellikle Almatı ve civarı ile Jambıl Eyaletinde yoğun olarak kendisini gösteren, başkent Nursultan’a ve diğer bazı şehirlere de sirayet eden kaos/anarşi ve terör ortamı, 8-10 gün gibi kısa bir sürede etkisini kaybetmiş gözüküyor. Medyaya yansıyan haber, yorum ve açıklamalardan, olayların, “saman alevine” benzer şekilde ortaya çıkmış

TÜRKİYE: DIŞARIDAKİ VE İÇERİDEKİ ŞU TABLOYA BİR BAKIN!…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Türkiye, dışarıdan adeta kuşatma altında… Batıda, Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorunlara Atina lehine artık ABD de angaje olmuş; Irak’ın ve Suriye’nin kuzeyinde Türkiye’yi karşısına almış ABD, Yunanistan’da da Türkiye’yi karşısını almış ve buradaki askeri varlığını sürekli artırmaktadır. PKK/YPG terör örgütüne verdiği destek, artık herkesçe biliniyor. Doğuda, Azerbaycan-Ermenistan sınırında sıcak çatışma

KAFKASYA’YA DAİR BİR KAÇ HUSUS DAHA…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Kısa bir süre önce, “Kafkasya’yı ne bekliyor?”[i] diye bir yazı kaleme almıştım… Aşağıdaki hususlar o yazıyı tamamlıyor…

YA HİNDİSTAN KAOSA/İSTİKRARSIZLIĞA SÜRÜKLENİRSE…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk “ABD demek kaos demek”, ne kadar doğru olur bilemiyorum. Ancak ABD’nin genelde kaoslarla anıldığı, gittiği hemen her yerde bir şekilde kaos çıktığı ya da kaoslara angaje olduğu ifade edilebilir. Türkiye’den bakıldığında da böyle görülebiliyor. Türkiye için, ABD’nin kaos üreticisi bir ülke olma özelliği artık o kadar belirgin ki… Kaos, kelime

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel: +90 532 414 48 98

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.