SURİYE İÇ SAVAŞINDA YENİ MECRA

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

WPR’nin Suriye iç savaşının sona erebileceğine ancak krizin devam edeceğine dair kısa analizinde[i]; Beşar Esad’ın,  iç savaşta hedef aldığı bölgeler de dâhil, şimdi ülkeyi yeniden inşa etme zorluğuyla karşı karşıya bulunduğu ifade ediliyor. BM’nin 250 milyar dolar olarak tahmin ettiği Suriye’nin yeniden inşa maliyetini, Moskova da dâhil Esad’ın müttefiklerinin üstlenmeyeceği ileri sürülüyor. Analizde; iç savaşın henüz bitmediğine, ülkenin kuzeybatısındaki İdlib’de devam ettiğine, İdlib’de Rusya destekli hükümet güçleri ile o bölgede görev yapan Türk kuvvetlerinin zımni koruması altındaki İslamcı milislerin çatıştığına işaret ediliyor. Ve iç savaş nedeniyle toplam 5.6 milyon Suriyelinin ülkeden kaçtığı, komşu ülkelere ve Avrupa’ya sığındığı, iç savaş rüzgârı hız kesse bile bunların ne zaman Suriye’ye döneceğinin belirsiz olduğuna dikkat çekiliyor.

Bu kısa analiz; Türk-Amerikan ilişkilerinde yaşanmakta olan gelişmeler, İdlib’de Rusya ile ilişkilendirilen bazı gelişmeler, medyaya yansıyan bölgedeki TSK unsurlarına dair bazı intikaller ve İdlib’deki militanların Libya’ya “akın etmesi” ile birlikte, Suriye iç savaşının yeni bir mecraya kaymakta olduğuna işaret etmektedir. ABD ile Türkiye’nin mutabık kaldığını çağrıştıran güvenli bölge uygulamasına geçilme ihtimali akla gelmektedir. Güvenli bölge uygulamasına geçilirken daha başlangıçta krizin devam edeceğinin öngörülmesi, düşündürücüdür. Krizi sona erdirmeyecek bir güvenli bölge uygulamasına niçin, hangi nedenle razı olunabilir sorusuna yol açmaktadır.

Suriye’deki iç savaşın, bugün niye İdlib’de “parlamaya” devam ettiği, özellikle Türkiye açısından, üzerinde ciddiyetle durulması gereken bir konudur. Çünkü Suriye iç savaşının İdlib’de parlamaya devam etmesi, “örtülü” olarak Hatay’ı ilgilendiren, “Kürt Koridoru”nun Doğu Akdeniz’e açılma amacına işaret eden bir mahiyeti arz ettiğini akla getirmektedir.

Bir başka önemli husus, Suriye’nin yeniden inşası ve bu iş için tahmini olarak çıkarılmış rakamın büyüklüğüdür. Eğer. (i) Suriye nüfusunun yaklaşık % 30’u iç savaş nedeniyle ülke dışına çıkmış ise, (ii) bunların ülkeye dönüşleri belirsiz ise ve (iii) ABD’nin açık himayesi altındaki PYD/YPG’nin denetimi altındaki Suriye’nin kuzeydoğusu Şam tarafından kontrol edilemiyor ise; Suriye’nin yeniden inşası için 250 milyar dolarlık bir rakamın ortaya çıkmasını sorgulanması gerekir. Yeniden inşa, Suriye’nin geleceğini şekillendirmede söz sahibi olmanın bir aracı olarak kullanılacaktır diye düşünülmektedir. Keza, yüksek inşa rakamına da, bu söz sahipliliğini kontrol altında tutma ve yeniden inşanın gerçek maliyetini küçük katılımcıların sırtına yükleme işlevinin yüklenmiş olabileceği akla gelmektedir.

Sanırım, önümüzdeki dönemde, Suriye’yi yukarıda belirtilen hususların öne çıktığı bir mecrada konuşacağız. Öyle anlıyorum. Türkiye’nin içinde bulunduğu ekonomik koşullar, Suriye konusunda hareket serbestisini kısıtlayacak gözükmektedir.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 19 Temmuz 2019.

[i]  https://www.worldpoliticsreview.com/insights/28041/the-syrian-civil-war-might-be-ending-but-the-crisis-will-live-on, 18.7.2019.

 


MOKSOVA’NIN “ŞAM ONAYI” DAYATMASI NELER SÖYLÜYOR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan daha yeni yapılan bir açıklamada, Türkiye’nin Suriye topraklarında düzenlemeyi planladığı herhangi bir harekât öncesinde Şam hükümetinden onay alması gerektiği ifade edilmiş[i]… Zamanlaması çok manidar gelen bir gelişme… Çünkü açıklama, Türkiye’nin Fırat’ın doğusuna operasyon yapmayı konuştuğu, Ankara ile Washington’un Suriye’nin kuzeyinde güvenli bölge oluşturmayı müzakere ettiği,

LÜBNAN HİZBULLAHI’NA SİLAH VEREN ABD, YPG’YE SİLAH VERMEKTEN VAZGEÇER Mİ?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı ABD, askeri yardım paketi kapsamında Lübnan Ordusuna 150 zırhlı araç hibe etmiş[i]… ABD yıllardır Lübnan’a askeri yardımda bulunuyor. Hatta bu yardımın kapsamında zaman zaman ağır silahların ve insansız hava araçlarının olduğu da biliniyor. ABD’nin Lübnan Ordusuna yaptığı bu yardımlar, hem Ortadoğu’daki mevcut konjonktür bağlamında, hem de Türkiye açısından

SURİYE’DE ABD İLE GÜVENLİ BÖLGE GÖRÜŞMELERİ “TAM GAZ” GİDİYOR AMA…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Bilindiği üzere, Suriye’nin kuzeyinde bir güvenli bölge oluşturulması konusu, Türkiye ile ABD arasında görüşülmektedir. Medyaya yansıyanlardan, bu görüşmeden çıkan ilk mutabakatın “ortak hareket merkezi” oluşturulması olduğu anlaşılmaktadır. Suriye’nin kuzeyinde güvenli bölge oluşturulması konusu bu mecrada iken; Türk medyasında, bugün, konu bağlamında dikkatimi çeken iki açıklama ile karşılaştım[i]. Açıklamalardan

KÜRESEL ISINMA VE TÜRK DİPLOMASİSİ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Dünya medyasında birkaç gündür dikkat çekici bir haber var. Sibirya’nın, İskandinavya’nın kuzeyinin, Alaska’nın ve Grönland’ın geniş bölgelerinin alevler içinde olduğu ifade ediliyor. Anılan bölgelerde bugüne kadar genelde yıldırım düşmesi nedeniyle çıkmış yangınlar, bu yıl, iklim değişikliğinin etkisinde ortalamanın üzerine çıkan yaz sıcaklarına bağlanıyor. AB’nin Dünya gözlem programı Copernicus’un

TÜRKİYE’NİN SURİYE’NİN KUZEYİNDE ABD İLE BİRLİKTE ÇALIŞMASI DOĞRU DEĞİL

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı ABD ile ilgili bir haber, bir-iki gündür ekonomide yaşananlar ve yine özellikle bir-iki gündür ilgili Bakanların medyaya yansıyan açıklamaları, haberleri ve görüntüleri… Bu çalışma, bunları, bunlara yapılmış anlam yüklemelerini ve konuya ilişkin değerlendirmeleri içerir.

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel/Fax: +90 312 235 1841

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.