RUSYA VE ASYA’NIN DOĞUSUNDAKİ MİLİTARİZASYON SÜRECİ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Rusya, Japonya yakınlarındaki anlaşmazlık konusu Kuril Adalarından Etorofu’ya savaş uçağı konuşlandırıyor.[i] Karar, Japonya’nın K.Kore nedeniyle, ülkesini ABD’ye açmasının ve Rusya’nın doğudaki Primorski Krayı’nın tam karşısına denk gelen Japonya’nın Akita ve Yagamata eyaletlerine ABD füze sistemlerinin yerleştirildiğinin konuşulduğu bir sırada gelmesi dikkati çekmektedir. Rusya’nın Etorofu’ya savaş uçağı konuşlandırmasının kalıcı olup olmadığı henüz netlik kazanmış değil.

Bu, oldukça geniş bir bakış açısı ile görülmesi gereken, önemli bir gelişme…

Rusya, Ukrayna (Kırım) krizi üzerinden batıda ABD (ve AB) ile karşı karşıyadır ve çok büyük bir ülkeye sahiptir. Asya’nın doğusundaki Japon Denizi üzerinden Japonya’ya komşudur. Onun içindir ki, Japonya’nın ülkesindeki ABD askeri varlığını artırması, Rusya’ya yönelik ABD tehdidini doğrudan ağırlaştıran bir sonucu da beraberinde getirmektedir.

K.Kore Çin’e ve Rusya’ya komşu olduğu için, ABD’nin K.Kore’ye yönelik atacağı askeri adımların Çin’e ve Rusya’ya kaçınılmaz yansımaları olacaktır. ABD’nin K.Kore’yi hedef alması sonrasında, müteakip hedefin Rusya’nın büyük ülkesinin olması, mevcut koşullar ışığında zayıf bir ihtimal olarak görülmemektedir.

Enerjinin ve ABD’nin izlediği politikanın etkisinde Rusya-Çin ilişkileri yakın gözükse de, Çin’in kalabalık nüfusu ile Rusya’nın büyük ülkesi birlikte mütalaa edildiğinde, yükselen Çin, bugün olmasa bile orta ve uzun vadede Rusya için potansiyel tehdit niteliğini taşımaktadır diye değerlendirilmektedir.

Küresel ısınma (iklim değişikliği) Arktika’yı ve Arktik Okyanusunu (kıyılarını) öne çıkarmıştır. Rusya, Arktik Okyanusunda en uzun kıyı şeridine sahip ülkedir. Bu da, Arktik Okyanusu kıyıları üzerinden işleyecek yeni “kuzey deniz ticaret yolu” ve Arktika’nın öne çıkacak yer altı zenginlikleri düşünüldüğünde, Rusya için bir fırsat olduğu kadar risk de demektir. Buradan çıkarılan husus, Rusya’nın, sahip olduklarını, hak ve menfaatlerini, avantajlarını koruma ve bunları özellikle ekonomik ve politik fırsata dönüştürme gereği ile karşı karşıya olduğudur.

Yukarıda tek tek sıralanan hususlar ışığında; genelde Kuril Adalarının, özelde ise bu adalardan biri olan Etorofu’nun Rusya için ne anlama geldiği anlaşılabilmektedir. Etorofu’ya savaş uçağı konuşlandırması, bu anlama işaret eden bir gelişmedir ve konuşlandırmanın kalıcı olmasını beklemek gerekir diye değerlendirilmektedir. Yukarıda tek tek sıralanan hususlardan önce, söz konusu adalar ve ada her şeyden önce Rusya’nın Asya’nın doğusundaki topraklarının ileriden savunulması açısından önemlidir ve bu, ifade edilen değerlendirmeyi ayrıca beslemektedir.

Söz konusu adaların bir kısmının, İkinci Dünya Savaşının son yıllarından başlayarak bugüne kadar Rusya ile Japonya arasında anlaşmazlık konusu olduğu ve Moskova ile Japonya’nın bu anlaşmazlığı çözmek için görüşmeler yaptıkları doğrudur. Ancak görüşmelerin mecrası konusunda ortaya çıkmış algı nedeniyle, Rusya’nın savaş uçağı konuşlandırmasının, görüşmelere ciddi zarar vermesi beklenmemektedir.

Bununla beraber konu, sadece Rusya ve Japonya ile ilişkilendirilebilecek bir konu olma özelliğini yansıtmamaktadır. Asya’nın doğusundaki tablo ile birlikte mütalaa edilmesi gereken bir gelişmedir. Asya’nın doğusunda bir süredir adeta “militarizasyon süreci” yaşanmaktadır. Bölgede çok sayıda sorun vardır. Güney Çin Denizi, Doğu Çin Denizi, K.Kore, Çin tarafından notamlama konusu yapılmış hava sahası, ABD’nin bölgeye (G.Kore’ye) yüksek irtifa füze savunma sistemi konuşlandırması sorunları öne çıkmıştır. Ayrıca geçmişi İkinci Dünya Savaşı öncesine giden Japon işgal yıllarının acı hatıralarına bağlı ciddi bir anlaşmazlık belirmiştir. Bölge ülkelerinde, uluslararası bir boyuta da sahip, kimisi etnik ve dinsel bir mahiyet arz eden, bazı iç sorunlar da vardır. Bu sorunlar var ve bunlara bağlı olarak bölgede zaten bir militarizasyon süreci yaşanır iken, Rusya’nın Etorofu’ya savaş uçağı konuşlandırması durumu, bu süreci daha da ağırlaştıracaktır.

Asya’nın doğusundaki militarizasyon sürecinin ağırlaşması, ilk bakışta sıcak çatışma riskini artıracağını düşündürtse de, tam aksine sıcak çatışma riskinde “eşiği” yükseltme gibi bir işlevi de yerine getirebilecektir diye düşünülmektedir.

Bakalım gelecek günlerde bunlardan hangisi galebe çalacak…

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 03 Şubat 2018.

[i] https://uk.reuters.com/article/uk-japan-russia-islands-military/russia-approves-warplane-deployment-on-disputed-island-near-japan-idUKKBN1FM179, 03.02.2018.


SURİYE’DE ŞİMDİ DE “İRAN KORİDORU” VE RUSYA-İRAN AYRIŞMASI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk I. Suriye krizinde, ciddi mecra değişikliklerine işaret eden ve Türkiye’yi çok yakından ilgilendiren önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Geçtiğimiz günlerde İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı İshak Cihangiri, Şam’a iki günlük bir ziyarette bulunmuştu. Bu ziyaret sırasında, Suriye’nin yeniden imarı konusunda İran’ın Şam’ın yanında durmaya devam edeceğini açıklamış; İran’ın devlet ve özel şirketlerinin Suriye’de

ASILSIZ ERMENİ İDDİALARI ŞİMDİ DE MACRON ÜZERİNDEN SÜRÜMDE!…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk 2001 yılında asılsız Ermeni iddialarını kabul ederek “soykırımı” tanıyan Fransa’da, bu kez şimdiki Cumhurbaşkanı Macron, 1915 olaylarının yıldönümü olan 24 Nisan’ı “Ermeni soykırımını anma günü” ilan etmiş. Haberde, Macron’un konuya ilişkin kararı almadan önce Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı bilgilendirdiği de ifade ediliyor.[i] Sayın Macron’un Sayın Erdoğan’ı bilgilendirmesinin, daha yeni mi olduğunu, yoksa

ABD İLE TALİBAN AFGANİSTAN’DA “OYUN” PEŞİNDE GİBİ…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Deniliyor ki; ABD ile Taliban arasındaki anlaşmanın temelinde şu karşılıklı taahhüt var: Taliban, Afganistan’ın ülkesinin uluslararası terör örgütleri tarafından kullanılmayacağını; ABD de, Afganistan’daki askeri güçlerini çekeceğini taahhüt ediyor[i] Bu taahhütlerin gerçekleşmesi mümkün mü? Mümkün görülmüyor ise, o zaman ABD bu “oyunu” niye oynuyor, neyin peşinde olabilir? Önce şunu sormak gerekir:

HİÇ DİKKAT ETTİNİZ Mİ, ÇİN NE İLE MEŞGUL, ABD NE İLE MEŞGUL DİYE!…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk I. Uluslararası medyaya yansıyan Çin’e ve ABD’ye dair bazı haberler bu iki büyük gücün güncel meşguliyetlerine ortaya koyarken, hem onların, hem de küresel sistemin görünür geleceği bakımından anlamlı çağrışımlara yol açmaktadır.

BEKA SORUNU, “ULUS İNŞASI” VE GÜVENLİ BÖLGE UYGULAMASI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk I. Türkiye’nin bir beka sorunu ile karşı karşıya bulunduğu doğrudur. Bu sorun, ayrılıkçı Kürtler ile ilgilidir. Ve sorunun arkasında, “şimdilik” Irak Kürtlerinin geldiği nokta ve Suriye Kürtleri ile ilgili mevcut gelişmeler vardır. Türkiye’nin beka sorunu ya da milli ve coğrafi bütünlüğüne yönelik yakın ve ciddi tehdit niçin ayrılıkçı Kürtler ile

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel/Fax: +90 312 235 1841

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.