RUSYA İLE MISIR YAKIN ASKERİ İŞBİRLİĞİNE GİDİYOR…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Rusya ile Mısır’ın; karşılıklı olarak biri birlerinin askeri üslerinden yararlanmasını öngören bir “ön anlaşma” konusunda mutabakata vardıkları[i] ifade edilmiştir.

Gerek tarafların uluslararası ilişkilerindeki durumları, gerekse küresel ve bölgesel dengelerdeki güncel durum nedeniyle, bu gelişmenin oldukça önemli olduğu düşünülmekte ve bir o kadar da Türkiye’yi etkileme potansiyelini içerdiği değerlendirilmektedir. Önemli bir gelişme…

Suriye’deki deniz ve hava üssünden sonra, Rusya’nın Mısır’ın hava üslerinden de yararlanma imkânına kavuşması, Doğu Akdeniz çanağında, dengeleri Moskova lehine ciddi şekilde değiştirecektir. Bu çanakta, son dönemde keşfedilen doğal gaz kaynakları ve buna bağlı olarak kendisini hissettiren muhtemel anlaşmazlıklar hatırlandığında, değişimin boyutunun ne kadar ciddi olduğu daha iyi anlaşılmaktadır. Çünkü bu değişim, Moskova’nın, etki alanını genişletmede çok ciddi bir avantaj elde etmesine hizmet edecektir. Güncel durum nedeniyle, bundan, öncelikle ABD’nin ve İsrail’in rahatsızlık duyması beklenmelidir. Mısır’ın, Suudi Arabistan ve ABD ile olan yakın ilişkileri hatırlandığında ise; bağlı bir başka değişim daha kendisini göstermektedir. O da, ülkesini ABD’ye açmış olmasına ve Suudi Arabistan’a çok yakın durmasına rağmen, Mısır’ın, artık geleceğini Washington’da ve Riyad’da görmediğidir ki; bunun, İran bağlamında da anlamlı sonuçları olacağı açıktır.

Moskova ile Kahire arasındaki askeri yakınlaşma yeni, ilk defa ortaya çıkmış bir durum değildir. Soğuk Savaş yıllarında, tarafların oldukça yakın oldukları ve bunda, Batının tarihi Filistin topraklarında İsrail’in doğuşuna dolaylı/doğrudan müzahir oluşlarının belirgin payı olduğu bilinmektedir. Böyle bakınca, Moskova’nın, Suriye krizine askeri açıdan angaje olması suretiyle başlayan Orta Doğu’ya dönüşünün,  Kahire ile imzalanan “ön anlaşma” üzerinden bir adım daha ileri gittiğini söylemek mümkündür. Bu durum, ABD’nin Orta Doğu’daki güncel varlığı ile karşılaştırıldığında, daha anlamlı olmaktadır. Kanaatim/sezgilerim, söz konusu “ön anlaşmanın” ortaya çıkmasında, İsrail ile örtülü işbirliği içinde olduğu kabul edilen Suudi Arabistan’ın Filistin’e adeta dayattığı barış anlaşmasının ve Sina Yarımadası’nın kuzeyindeki Ariş yerleşim yerinde birkaç hafta önce Cuma namazı sırasında bir camiye yapılan 300’den fazla kişinin hayatını kaybettiği terör saldırısının da etkili olduğu yönündedir. Yani söz konusu gelişme, sıradan bir gelişme değildir, küresel ve bölgesel dengeleri etkileme potansiyeli yüksek bir gelişmedir.

Peki, Türkiye, bu gelişmenin neresinde olabilir. Bunun için, önce bilinen bazı hususların altını çizmek gerekir. Her şeyden önce, Ankara-Kahire ilişkileri “bozuk” gözükmektedir. Türkiye, yakın geçmişte Rusya’nın bir askeri uçağını düşürmüştür. Türkiye’de, iktidar partisinin o kadar eleştirmesine rağmen içten içe ABD’ye (ve Trump’a) olan “muhabbet” duyduğu algısına yol açan işaretler vardır. Son Soçi Zirvesi’nde dair görüntüler de dahil, medyada yer alanların aksine, Türkiye ile Rusya ve İran arasında anlaşmazlık (bir soğukluk)   bulunduğu algısına yol açmıştır. Belirtilen bu hususlar ışığında, Rusya ile Mısır arasındaki söz konusu ön anlaşmanın Türkiye’yi etkileme potansiyelinin olduğu değerlendirilmektedir. Bu bağlamda aklıma gelen, savamadığım bazı sorular var. Acaba Ankara ile Moskova arasında hala ciddi bir güven sorunu mu var? Moskova, Ankara ile olan ilişkilerinden algıladığı “güvensizliğe” bağlı riskleri dengeleme peşinde olabilir mi? Moskova ile Kahire’nin bir araya gelmesinin arkasında, Ankara’dan duydukları rahatsızlığın bir payı olabilir mi? Öyle ise, bu, ayrıca ne anlama (anlamlara) gelebilir? Acaba Rusya, içten içe, “düşürülen savaş uçağının intikamını alma” peşinde olabilir mi?

Gerçekçi bir bakış açısı ile bölgeye ve Türkiye’ye bakıldığında görülenlerin neden olduğu bu sorular, Moskova-Kahire yakınlaşmasının Türkiye için önemli olduğuna işaret etmektedir. Peki, bölgede Türkiye’yi yakından ilgilendirdiğini değerlendirdiğim bu gelişmeler olurken Ankara neye odaklanmış gözükmektedir? ABD’deki “malum” davaya…

Böyle giderse, Türkiye, uluslararası ilişkilerinde “göğüslemekte” zorlanacağı çok ciddi durumlar ile karşı karşıya kalabilir.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 01 Aralık 2017.
[i] “Russia ready to use Egyptian airbases in snub of U.S.”https://www.upi.com/https:/www.upi.com/Top_News/World-News/2017/12/01/Russia-ready-to-use-Egyptian-airbases-in-snub-of-US/9231512133588/, 01.12.2017.

BİDEN YÖNETİMİNİN İLK SAVUNMA BÜTÇESİ TASLAĞI NELER SÖYLÜYOR?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk I. Biden Yönetiminin ilk savunma bütçesi taslağı Kongre’ye sunulmuş. Yeni mali yıla ilişkin taslakta, savunma bütçesi olarak 753 milyar dolar öngörülmüş. Bu rakamın, 715 milyar doları Pentagon’a gidecekmiş ve Pentagon’a gidecek bu rakam, bir önceki yılın rakamına göre, mütevazi bir artışı içeriyormuş.[i]

“KİŞİSELLEŞMİŞ” DEVLETLER ÜZERİNE

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı İsrail’de, Netanyahu’nun 12. yıla giren iktidarında, ideolojinin ve siyaset felsefesinin arkalara gittiği, sağ ve sol ayrımının kalmadığı, bunların yerini “Netanyahu taraftarlarının” ve “Netanyahu karşıtlarının” aldığı belirtiliyor. İsrail’de geçtiğimiz günlerde gerçekleşen erken genel seçimin sonuçları ışığında yapılmış kısa analizde[i] geçen bu tespit, acaba, i. küresel ölçekte bu yönde bir

JAPONYA’NIN VE GÜNEY KORE’NİN ÇİN YAKLAŞIMLARI VE ABD

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Savunma Bakanı Lloyd Austin’in, geçtiğimiz günlerde, Japonya’yı ve Güney Kore’yi ziyaret ettiği; bu ziyarette, Tokyo ile Seul’un Çin’e ilişkin yaklaşımları arasında farklar olduğunun görüldüğü; Japonya Çin’e karşı sert bir yaklaşım içinde gözükürken, G. Kore’nin Çin karşısında uzlaştırıcı bir yaklaşım sergilediği belirtiliyor. Ayrıca Japonya-Çin ve

TÜRKİYE İLE AZERBAYCAN ARASINDAKİ STRATEJİK İŞBİRLİĞİ DERİNLEŞİYOR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Türkiye ile Azerbaycan, imzaladıkları Mutabakat Muhtırası[i] ile, medya alanında stratejik işbirliğine gitmiş, “Ortak Medya Platformu” oluşturmaya karar vermişler… Geçtiğimiz yıl Temmuz ayında Ermenilerin başlattığı sınır çatışması olarak kendisini gösteren, daha sonra Azerbaycan’ın Ermenilerin işgalindeki Karabağ’ı bu işgalden kurtarmak içi giriştikleri Eylül-Kasım aylarındaki “cephe savaşına” dönüşen “Karabağ Savaşı”nda Türkiye’nin Azerbaycan’a verdiği

“ANKARA TAVİZ VERMEYE AÇIK” GÖRÜNÜYORMUŞ!…

Türk medyasında yer alan bir habere[i] göre, “…Avrupalı ve ABD’li diplomatlar, Biden’ın, ‘Ankara taviz vermeye açık gözüktüğü için’ Brüksel’e (AB’ye) Türkiye’ye yaptırım uygulamama çağrısı yaptığını” belirtmiş… Türkiye’ye yeni yaptırımlar yokmuş, mevcut yaptırımlar da askıya alınacakmış… “Türkiye taviz vermeye açık” ifadesi!.. Türkiye için, hem iç politika, hem de bölgedeki mevcut durum açısından çok anlamlı bir ifade…

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel: +90 532 414 48 98

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.