PUTİN’İN PEKİN’DE YAPTIĞI KONUŞMA VE IŞİD

Prof. Dr Osman Metin Öztürk

14-15 Mayıs 2017 tarihlerinde, Çin’in ev sahipliğinde Pekin’de yapılan, “Uluslararası İşbirliği İçin Kuşak ve Yol Forumu”nun açılış törenindeki konuşmasında, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin; terör, aşırıcılık ve kayıtdışı göç sorunlarına dikkat çekmiş; bugün bütün Dünyayı meşgul eden bu sorunlar ile yolsuzluk, sosyal dışlanma ve ülkeler arasındaki kalkınma farklılıkları arasında bağ kurmuş ve bunların bu sorunları körüklediğini ifade etmiştir. Bu tespitler, bize göre önemlidir. Çünkü Rusya Devlet Başkanı’ndan gelmektedir ve güncel uluslararası politikada IŞİD üzerinden nasıl bir oyun oynandığına işaret etmektedir.

Denilebilir ki, uluslararası politikada bu tür oyunlar hiç eksik olmamıştır. Ancak öyle olsa bile, söz konusu tespitlerin, IŞİD konusunun daha iyi anlaşılabilmesi bakımında dikkat çekici bulunmuştur.

Yolsuzluk, sosyal dışlanma ve ülkeler arasındaki kalkınma farklılıkları… Ve bunlarla ilişkilendirilen terör, aşırıcılık ve kayıtdışı göç… Aralarında nedensellik bağı var, bu çok açık… Biri diğerinin sonucu, besliyor ya da tahrik ediyor. Putin’in sözleri, son dönemde ABD’de artan ve zemininde etnik/dinsel unsurların yer aldığı şiddet olaylarını da akla getiriyor. Keza bir başka çağrışım, Türkiye’de artık daha sık konuşulan ve risklerine dikkat çekilen toplumdaki bölünme… Yani Putin’in işaret ettiği hususları sadece uluslararası ilişkiler bağlamında görmemek gerekir.

Ancak Putin’in tespitleri ışığında asıl üzerinde durulması gereken husus, IŞİD’dir. IŞİD konusu salt güvenlik/askeri boyutu olan bir konu değildir. Çok ciddi politik ve ekonomik boyutları da olan bir konudur. Ve Putin’in sözleri bunun anlaşılmasına imkân vermektedir. Çünkü hem IŞİD terörizmi, aşırıcılığı ve kayıtdışı göçü, bunların hepsini çağrıştırmaktadır, hem de IŞİD ile mücadelede yolsuzluk, sosyal dışlanma ve ülkeler arasındaki kalkınma farklılıkları vardır. IŞİD ile mücadele eden ABD ve Batı, “İslami terörizm” nitelemesi üzerinden İslam’ı dışlamış, dışlamakla kalmamış hedef almış; bu, hem terörizmi, hem de aşırcılığı besleyen bir etkiye yol açmıştır. ABD(Batı), Çin ve Rusya, terörizmden, aşırıcılıktan ve kayıtdışı göçten şikâyetçidirler, sözde bunlarla mücadele etmektedirler. Ama aynı zamanda IŞİD’in elinde Batı, Çin ve Rus yapımı silahlar vardır. Bu büyük güçler, IŞİD’in en büyük destekçisi olarak görülen Suudi Arabistan’a silah satmak için adeta yarış içindedirler. IŞİD ile mücadele ediliyorsa, IŞİD’in eline geçme ihtimali çok yüksek silahları Riyad’a ya da IŞİD destekçisi bir başka Orta Doğu ülkesine satmak için bir yarış içinde olunması niye?

İşin önemli iki boyutu daha var. Birincisi, silaha para verme halkın refah ve mutluluğundan “çalma” anlamına geldiği için, silah satanların aynı zamanda ülkeler arasındaki kalkınma farklılıklarını yaratanlar olmasıdır. Kendileri silah satıp kalkınmalarına kaynak transfer ederek yükselirken, muhatapları refahlarından “zorunlu” fedakârlık(!) yapıp adeta yerinde saymakta, aradaki “gelişmişlik” farkı ikinciler aleyhine büyümektedir. Bu, içinde kinin, nefretin, kıskançlığın, intikam duygusunun ve benzerlerinin bulunduğu “tepkisel etkileşimi” besleyen bir durumdur. İkincisi de, IŞİD’a verilen silahların Amerikalılara, Çinlilere ya da Ruslara karşı değil, kendi insanlarına (Müslümanlara) karşı kullanılması; aynı dinin mensupları olan Sünnilerin ve Şiilerin biri birlerine silah doğrultmasının terörizmi ve aşırıcılığı beslemesi, ama asıl önemlisi bunun kayıtdışı göçün en büyük nedeni olmasıdır. Bu noktada kayıtdışı göçün, Batı karşısında gözüken cepheyi ayrıca zayıflattığını da düşünmek gerekir.

Bu belirtilenler ışığında, IŞİD’a ve IŞİD ile mücadeleye acaba nasıl bakmak uygun olacaktır? Bize göre, Putin’in söyledikleri; IŞİD sorununu çözme çabasının ne kadar anlamsız ve samimiyetsiz bir çaba olduğuna, uzak durulmasına, en azından “alet olunmaması” gerektiğine işaret etmektedir.

IŞİD konusu bir kere daha göstermiştir ki; Orta Doğu halkları, ne yazık ki sadece büyük/süper güçlerin değil, kendi ülke yöneticilerinin de mağdurudurlar.

Bir tarafta, yolsuzluk, sosyal dışlanma ve ülkeler arasındaki kalkınma farklılıkları ve bunlarla ilişkilendirilen terör, aşırıcılık ve kayıtdışı göç; diğer tarafta da, bir “özgürlük” ve “demokrasi” rüzgârı olarak Orta Doğu’da eseceği ileri sürülen ve böyle başlayan Arap Baharının bugün geldiği nokta, içinde bulunduğu durum!… Her şey ortada, gözler önündedir.

Orta Doğu halklarının “makus” talihlerini değiştirebilmeleri, ülkelerine ve zenginliklerine sahip çıkabilmeleri, kendi geleceklerini kendilerinin belirlemelerine, bu yolda gösterecekleri azim ve kararlılığa bağlıdır.

Ve son bir çağrışım; Putin’in 29 ülkenin devlet ya da hükümet başkanının, 130 ülkeden ve 70 uluslararası kuruluştan temsilcinin katıldığı, bu denli geniş bir katılımın söz konusu forumda işaret ettiği hususların, hem bir öz eleştiri olabileceği, hem de Moskova’nın yeni bir ideolojik söylem/açılım üzerinde çalışıyor olabileceğidir. Rusya, büyük ülkesini koruma endişesinin etkisinde, yeni bir ideolojik söylem/açılım üzerinde çalışıyor olabilir. Son dönemde, Xi Jinping ile Donald Trump arasında gözlemlenen yakınlaşmanın ve birkaç gündür karşılaşılan Rusya’yı Kuzey Kore sorununun içine çekme çabasının, Moskova’yı bu çalışmaya daha çok itmiş ve Pekin’deki etkinliğin bu çalışmanın dışa vurulması bakımından uygun bir fırsat olarak görülmüş olabileceği düşünülebilir.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 15 Mayıs 2017.


BAŞKAN TRUMP’IN AVRUPA’YA “SOPA GÖSTERMESİ” ÜZERİNE

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Başkan Trump, geçtiğimiz günlerde, NATO Genel Sekreteri’ni kabulünde, Avrupalı müttefiklerine, özellikle Almanya’ya, “sopa” gösteriyor[i]… Avrupa ülkeleri NATO katkı paylarını artırmaz ise, ABD’nin müttefikleri için savunma yükümlülüğünü yerine getiremeyebileceğine dikkat çekiyor. Ya NATO’ya katkı paylarınızı artırın ya da güvenlik konusunda başınızın çaresine bakın diyor. Bu söylem, Başkan Trump’ın seçim kampanyasından bu

HİNDİSTAN VE ABD’NİN RUSYA YAPTIRIMLARI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Putin, Almanya Başbakanı Merkel’den sonra, bugün (21 Mayıs 2018) Hindistan Başbakanı Modi’yi de Soçi’de kabul ediyor.  Putin-Modi görüşmesinin, 4-6 saat süreli, gayri resmi bir zirve olacağı ifade ediliyor[i]. Önümüzdeki günlerde Japonya Başbakanı Abe ile Fransa Cumhurbaşkanı Macron da, Putin’i ziyaret edecekmiş… Bu ziyaretler, yeniden Devlet Başkanı seçilen Putin’i tebrik ziyaretleri

LÜBNAN’DAKİ GENEL SEÇİMİN SONUCU VE ÇAĞRIŞIMLARI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Lübnan’da, dokuz yıl aradan sonra, 06 Mayıs 2018 günü, genel seçimler yapıldı. Biraz araştırma yaptım ve gördüm ki, üzerinden bir hafta geçmiş olmasına rağmen, seçime ilişkin resmi nihai sonuçlar henüz açıklanmamış. Kamuoyuna yansıyan, seçime katılım oranının düşük ( % 49,2) olduğu, Sünnilerin genelde sandığa gitmemeyi tercih ettiği yönündedir. Seçimin, çok

ABD SİLAH SATMAZ İSE, TÜRKİYE BUNA KARŞILIK VERECEKMİŞ!…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Türk Dış Politikası, bana göre, tam bir komedi… Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasına bir tepki olarak ABD’de Türkiye’ye silah satılmasını engellemeyi öngören bir yasa tasarısının gündemde gelmesi üzerine, Türkiye’nin Dışişleri Bakanı Sayın Mevlüt Çavuşoğlu açıklama yapıyor ve diyor ki, bu yasa çıkarsa, Türkiye buna “karşılık” verir[i]… Bu

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel/Fax: +90 312 235 1841

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.