KEŞMİR’DEKİ PAKİSTAN-HİNDİSTAN GERGİNLİĞİ VE HİNDİSTAN’DAKİ SEÇİMLER

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Hatırlanacağı üzere, Keşmir’in Hindistan kontrolündeki bölgesinde, geçtiğimiz ay (Şubat 2019) yaşanan ve 40’ın üzerinde Hintli askerin hayatını kaybettiği bombalı terör saldırısı gerçekleşmiş, Hindistan bu saldırı için Pakistan’ı suçlamıştı.  Sonrasında Pakistan-Hindistan gerginliği baş göstermiş, taraflar karşılıklı olarak biri birlerinin savaş uçaklarını düşürmüş ve Asya’nın bu bölgesinde tansiyon yükselmişti.

İşbu çalışma, söz konusu Pakistan-Hindistan gerginliğini Hindistan açısından konu edinen kısa bir analiz[i] ile karşılaşılması üzerine ortaya çıkmış bir çalışmadır. Kısa analizin satır aralarından söz konusu Pakistan-Hindistan gerginliğinin ne anlama geldiğine işaret edilmiş; aynı zamanda, ülkelerin iç siyasetlerinin artık daha çok dış politika üzerinden yapılır hale geldiği yolundaki görüşe Hindistan örneği üzerinden dikkat çekilmek istenmiştir.

Analizde, bu çalışmaya esas teşkil eden, dikkat çekici bir tespit yer alıyor. Deniliyor ki; Pakistan ile yaşanan gerginlik, Hindistan’ın askeri seçeneklere başvurma (ve risk alma) istekliliğine ve Hindistan’ın, Keşmir konusundaki tarihsel kısıtlamaların dışına çıkma eğilimine işaret ediyor. Modi’nin Pakistan ile devam eden söz konusu gerginlikte sergilediği Ordu konusundaki yaklaşımının Hindistan’daki Ordu konusunda yerleşik “çizgi” ile örtüşmediği değerlendirmesi de yapılmaktadır. Bunlarla birlikte, söz konusu Pakistan-Hindistan gerginliğinin önümüzdeki Nisan-Mayıs (2019) dönemini kapsayan Hindistan’daki genel seçimler öncesine denk gelmesine dikkat çekiliyor.

Hindistan Başbakanı Modi ile, lideri olduğu Bharatiya Janata Partisi, 2014 yılında, ekonomik reform sözü ile iktidara gelmiş; ancak, geçen süre içerisinde bu sözünü yerine getirememiş gözükmektedir. Bu da, önümüzdeki ay (Nisan 2019) başlayacak federal parlamento seçimlerini, Modi ve partisi için oldukça sıkıntılı hale getirmektedir. Kısa analizde, Hindistan Başbakanı Modi’de ve partisinde gözlemlendiği ifade edilen askeri seçeneklere başvurma, risk alma ve Keşmir konusunda tarihsel kısıtlamaların dışına çıkma eğilimi, Hindistan ekonomisindeki bu olumsuz görüntü (Kötü gidiş) ile ilişkilendirilmektedir. Bu ilişkilendirme, doğal olarak, Modi’de ve partisinde beliren eğilime, ekonomideki kötü gidişin üzerinin örtme işlevinin yüklenmiş olabileceği algısına yol açmaktadır.

Ancak bu algı, sadece söz konusu kısa analizin ürünü olan bir algı değildir. Bu algıyı besleyen ciddi başka hususlar da vardır. Asya’daki gelişmeleri düzenli olarak takip etmeye çalışan bir uzman olarak, Hindistan ile ilgili olarak epeyi bir süredir gördüğüm, kimine analizlerimde ve/veya kısa yorumlarında yer verdiğim, dikkatimi çeken gelişmeler var. Bunlar, hem güncel Pakistan-Hindistan gerginliği ile, hem de Hindistan’da önümüzdeki Nisan-Mayıs (2019)  aylarında gerçekleşecek federal parlamento seçimleri ile ilişkilendirilebilen hususlardır.

Hindistan, bir süredir, ABD ve ABD’nin Asya’nın bu bölgesindeki ortakları ile eski yakınlık içinde değildir. Bir soğukluk görülmekte ve hissedilmektedir. Hindistan Başbakanı Modi, geçtiğimiz yıl (Nisan-Mayıs 2018’de) kısa aralıklarla Çin’i ziyaret etmiştir. Çin ve Hindistan heyetleri, artık düzenli olarak bir araya gelip iki ülke arasındaki sorunları ele almaktadırlar.  Ayrıca Kasım 2018’de, Pakistan, Lahor’un kuzeydoğusunda, Hindistan sınırına yakın bir bölgede yer alan Karpatur sınır kapısını açarak, Sih inancında hac bölgesi kabul edilen Darbar Sahib Tapınağını Hintli ziyaretçilere açmıştır. Hindistan Başbakanı Modi de, Aralık 2015’de, sürpriz bir şekilde ve tartışmalar içinde, Pakistan’ı ziyaret etmiştir. Hindistan’ın Çin ve Pakistan ile sorunlarını çözmek istediğine ve bunun için bir diyalog zeminin kurulup işletildiğine işaret eden bu gelişmeler çıkış noktası alındığında; Hindistan’da Modi Yönetiminin yapılacak seçimlerden sonra da iktidar kalması, hem Pekin’in, hem de İslamabad’ın isteyebileceği bir durum olarak gözükmektedir. Buna bağlı olarak da, Keşmir konusundaki çıkmış mevcut gerginliğin, belirtilen mülahazalar ışığında ortaya çıkmış, yapay ve kontrollü bir gerginlik olabileceği değerlendirilmektedir.

Hindistan-ABD yakınlığında gerilemenin gözlemlendiği dönemde, bununla eş zamanlı olarak Hindistan-Rusya ilişkilerindeki artan hareketlilik dikkate alındığında; yukarıda Çin ve Pakistan için ifade edilen hususların Rusya için de geçerli olabileceği açıktır.

Belirtilenlerden, doğal olarak, Pakistan-Hindistan gerginliğinin (Keşmir konusundaki yüksek tansiyonun) en azından önümüzdeki Mayıs (2019) ayına kadar devam edeceği çıkmaktadır. Bu gerginliğin (yüksek tansiyonun), Başbakan Modi’nin ve partisi nin iktidarlarını sürdürmesine aracılık etme potansiyeli yüksektir, bundan yararlanmak isteyeceklerdir.

Bu noktada, Pakistan ile Hindistan arasındaki güncel gerginliğe dair kısa analizin içeriğinin ve yol açtığı çağrışımların, Türkiye’de devam eden yerel seçim kampanyasını hatırlattığını da ifade etmem gerekir. Bu, doğal olarak, akla gelmektedir. Türkiye’de de, Hindistan’da olduğu gibi, bozulmuş-kötüye giden bir ekonomi vardır. İktidar, seçmenin savunma ve güvenlik endişelerine hitap etmek (adeta bunu “seçmenin gözüne sokmak”) suretiyle ekonomideki kötü gidişi seçmenin gözünden kaçırma peşinde gözükmektedir. Ancak söz konusu edilen Hindistan ile örtüşme, tam bir örtüşme değildir. Türkiye’nin Hindistan’dan ayrıldığı nokta vardır. O nokta da, Türkiye’nin, seçim sürecinde henüz Hindistan gibi “sıcak” bir krize/gerginliğe angaje olmamasıdır. Doğal ve yukarıdaki mülahazalara bağlı olarak, Türkiye’nin seçim sürecinde henüz “sıcak” bir krize/gerginliğe angaje olmaması ya da olamaması da, Türkiye’nin (mevcut iktidarın) dış politikadaki “değerli” ve “dip yapmış” yalnızlığını akla getirmektedir.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 10 Mart 2019

[i] https://www.worldpoliticsreview.com/articles/27589/the-latest-india-pakistan-standoff-raises-the-stakes-for-future-crises, 10.3.2019.


ABD’NİN MÜSLÜMAN UYGUR TÜRKLERİNE İLGİSİNİN ÇAĞRIŞIMLARI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı ABD Senatosu’nda, Sincan Uygur Özerk Bölgesi (Doğu Türkistan)’nde Müslüman Uygur Türklerine yönelik, “Uygur Human Rights Policy Act (Uygur İnsan Hakları Politikası Yasası)” tasarısı kabul edilmiş.[i] Senato’dan geçen metne göre; Pekin’in Müslüman Uygur Türklerine yönelik insan hakları ihlallerine karşı, Washington Çin Hükümeti yetkililerine yaptırımlar uygulayabilecek. Bölgedeki işkence, yargısız gözaltı,

YENİ SİSTEMDE HUKUKSAL AÇIDAN ASKERİ HAREKÂTIN SEVK VE İDARESİ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı İdlib’de 33 Türk askerinin şehit düştüğü günlerde televizyon ekranlarındaki bazı görüntüler nedeniyle, “yeni sistemde” Milli Savunma Bakanı’nın Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları ile olan ilişkilerine değinme ihtiyacı duymuş ancak, acının dorukta olduğu bir sırada yanlış anlaşılabilirim endişesiyle o günlerde bunu yapmamıştım. Televizyon ekranlarındaki o görüntüler, bana göre, bir

ULUSLARARASI HUKUK IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN SURİYE’DEKİ (İDLİB’DEKİ) ASKERİ VARLIĞI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Türkiye İdlib’de 34 askerini şehit vermesinin acısını yaşarken, iç ve dış kamuoyunda bir sorgulama var ki, yetkililerden Türkiye’nin Suriye’deki (İdlib’deki) varlığına dair açıklamaları duyuyoruz.  Türkiye’nin, “Suriye halkı davet ettiği için Suriye’de olduğu” ifade ediliyor, zaman zaman da Adana Protokolü’ne işaret ediliyor. İdlib üzerinden Suriye krizinde bugün gelinen noktada,

İDLİB: ULUSLARARASI HUKUK VE KORONA VİRÜSÜ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Sayın Erdoğan’ın İdlib konusunda muhataplarına verdiği süre dolmak üzere… Son üç güne girildi… Evet, Türkiye’nin İdlib’deki varlığı “önleyici savunma” kapsamında görülebilir, Türkiye Suriye’de terörizmle mücadele edebilir ama, bir de bu işin “aması” var…

PAKİSTAN’DAN İDLİB’E BİR DİZİ ÇAĞRIŞIM…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı ABD’li “The National İnterest”den, Çin’in Pakistan’ı aşağıladığına (sömürge muamelesi yaptığına) değinen ve Pakistan Başbakanı İmran Han’ı Pakistan halkı ile karşı karşıya getirme amacının güdüldüğü algısına yol açan (içeridiğinden böyle bir algı potansiyeli çıkarılabilen) ilginç bir makale[i]… ABD’nin, yeniden Pakistan ile yakınlaşma çabası içinde olduğu çağrışımına da yol açıyor…

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel: +90 532 414 48 98

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.