KATAR’IN TACİKİSTAN’DA BANKA KURMASINA ANLAM YÜKLEMESİ …

Katar’dan, başında Şeyh Halid Al Thani’nin bulunduğu Ezdan Holding’in, Tacikistan’da İslami esaslara göre işleyen bir banka kuracağı ifade edilmiştir…

Katar, küçük bir ülke olmasına rağmen, eğitime/bilgiye (önleyici istihbarata)  yaptığı ciddi yatırımlar üzerinden güncel uluslararası politikada öne çıkan bir ülkedir. Hem Arap Baharındaki, hem de Suriye, Mısır ve Irak ile ilgili olarak yaşanmakta olan krizlerdeki yeri, bu durumun bir göstergesi niteliğindedir. Ve Katar, belirtilen süreçlerin hepsinde, genelde ABD ile birlikte hareket etmektedir.

Tacikistan ise, jeopolitiği giderek değer kazanan bir ülkedir. Afganistan’a ve Çin’e komşu oluşu, Doğu Türkistan’a açılan Wakhan Koridorunu kuzeyden kontrol edişi, Tacikistan’ın jeopolitik önemini artıran hususlardandır. Özbekistan’ın Af-Pak bölgesi bağlamında kritik bir ülke oluşu ve Taşkent-Duşanbe ilişkileri,  Tacikistan üzerinden Özbekistan’ı etkileme imkanını vermektedir.

Tacikistan, 1992-1997 yılları arasında kanlı bir iç savaşa sahne olmuştur. Sovyetlerin Afganistan’ı işgali sırasında kendisini gösteren İslami Direniş hareketi, Tacikistan ile de bağlantılı olmuş ve Tacikistan’ı yakından etkilemiştir. Tacikistan iç savaşında; (i) kentli dokusu öne çıkmış ülkenin batısına hakim, Özbekistan’ın ve Rusya’nın desteğini arkasına alan eski komünist elit ile, (ii) kırsal dokusu öne çıkmış ülkenin doğusunda, İslami motifi belirgin, Birleşik Tacik Muhalefeti karşı karşıya gelmiş; savaşı, eski komünistler kazanmıştır. Fergana’da da toprakları bulunan Özbekistan, hep İslami aşırıcılığa karşı olmuştur. Tacikistan ve Fergana, İslami aşırıcılık bağlamında, Özbekistan’ın hassasiyet gösterdiği coğrafyalar olma özelliğini taşır. Onun içindir ki, Tacikistan iç savaşını eski komünistlerin kazanması, Özbekistan’ı rahatlatmıştır. Bunlar hatırlanınca, Katar’ın Tacikistan’daki varlığının Özbekistan’ı endişeye sevk edeceğini söylemek yanlış olmayacaktır.

Katar’ın kuracağı banka üzerinden Tacikistan’da var olması; ABD’ye, Katar üzerinden Özbekistan ve Çin ile “oynama” imkanı verecektir. ABD’nin Af-Pak bölgesindeki askeri varlığının lojistik desteği için Özbekistan’a ihtiyacı vardır ve Katar’ın, kuracağı banka marifetiyle, ABD’nin bu ihtiyacını karşılama potansiyeline sahip olabileceği akla gelmektedir. Tacikistan’daki Katar varlığının, Doğu Türkistan üzerinden, dolaylı olarak, ABD’ye Çin’i etkileme imkanı verebileceği de düşünülmektedir. Ayrıca, ABD’nin Tacikistan’daki Katar varlığı üzerinden Özbekistan ile oynama avantajına sahip olmasının, Ukrayna krizi bağlamında ABD ile karşı karşıya gelen Rusya için de anlamlı olacağı ve Rusya’nın “arka bahçesindeki” nüfuzunu zayıflatacağı da ifade edilebilir.

İmamali Rahmanov’un 1992’den beri Tacikistan’ın Cumhurbaşkanı olduğu ve Katar’ın Arap Baharındaki yeri hatırlandığında, ister istemez akla “Asya Baharı” da gelmektedir. “Asya Baharı”nın Tacikistan ile başlaması ve kırsal kesimde kendisini gösteren İslami motifli siyasal muhalefeti Tacikistan’da iktidara taşıması, Çin’i batıdan kucaklayan oldukça geniş bir coğrafyayı ABD’nin etkisine açacaktır. Bu, bölgede önümüzdeki birkaç yıl içinde “tansiyonun yükselmesi” sonucunu doğurabilecek bir durumdur. Bu takdirde de, acaba Orta Doğu’da “tansiyon düşer mi”, yoksa Orta Doğu’da bazı şeyler “gözlerden kaçırılır mı” soruları akla gelmektedir!…

osmetoz/ascmer, 25 Eylül 2014, www.ascmer.org


ABD’NİN MÜSLÜMAN UYGUR TÜRKLERİNE İLGİSİNİN ÇAĞRIŞIMLARI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı ABD Senatosu’nda, Sincan Uygur Özerk Bölgesi (Doğu Türkistan)’nde Müslüman Uygur Türklerine yönelik, “Uygur Human Rights Policy Act (Uygur İnsan Hakları Politikası Yasası)” tasarısı kabul edilmiş.[i] Senato’dan geçen metne göre; Pekin’in Müslüman Uygur Türklerine yönelik insan hakları ihlallerine karşı, Washington Çin Hükümeti yetkililerine yaptırımlar uygulayabilecek. Bölgedeki işkence, yargısız gözaltı,

YENİ SİSTEMDE HUKUKSAL AÇIDAN ASKERİ HAREKÂTIN SEVK VE İDARESİ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı İdlib’de 33 Türk askerinin şehit düştüğü günlerde televizyon ekranlarındaki bazı görüntüler nedeniyle, “yeni sistemde” Milli Savunma Bakanı’nın Genelkurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları ile olan ilişkilerine değinme ihtiyacı duymuş ancak, acının dorukta olduğu bir sırada yanlış anlaşılabilirim endişesiyle o günlerde bunu yapmamıştım. Televizyon ekranlarındaki o görüntüler, bana göre, bir

ULUSLARARASI HUKUK IŞIĞINDA TÜRKİYE’NİN SURİYE’DEKİ (İDLİB’DEKİ) ASKERİ VARLIĞI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Türkiye İdlib’de 34 askerini şehit vermesinin acısını yaşarken, iç ve dış kamuoyunda bir sorgulama var ki, yetkililerden Türkiye’nin Suriye’deki (İdlib’deki) varlığına dair açıklamaları duyuyoruz.  Türkiye’nin, “Suriye halkı davet ettiği için Suriye’de olduğu” ifade ediliyor, zaman zaman da Adana Protokolü’ne işaret ediliyor. İdlib üzerinden Suriye krizinde bugün gelinen noktada,

İDLİB: ULUSLARARASI HUKUK VE KORONA VİRÜSÜ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Sayın Erdoğan’ın İdlib konusunda muhataplarına verdiği süre dolmak üzere… Son üç güne girildi… Evet, Türkiye’nin İdlib’deki varlığı “önleyici savunma” kapsamında görülebilir, Türkiye Suriye’de terörizmle mücadele edebilir ama, bir de bu işin “aması” var…

PAKİSTAN’DAN İDLİB’E BİR DİZİ ÇAĞRIŞIM…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı ABD’li “The National İnterest”den, Çin’in Pakistan’ı aşağıladığına (sömürge muamelesi yaptığına) değinen ve Pakistan Başbakanı İmran Han’ı Pakistan halkı ile karşı karşıya getirme amacının güdüldüğü algısına yol açan (içeridiğinden böyle bir algı potansiyeli çıkarılabilen) ilginç bir makale[i]… ABD’nin, yeniden Pakistan ile yakınlaşma çabası içinde olduğu çağrışımına da yol açıyor…

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel: +90 532 414 48 98

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.