JAPONYA’NIN VE GÜNEY KORE’NİN ÇİN YAKLAŞIMLARI VE ABD

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile Savunma Bakanı Lloyd Austin’in, geçtiğimiz günlerde, Japonya’yı ve Güney Kore’yi ziyaret ettiği; bu ziyarette, Tokyo ile Seul’un Çin’e ilişkin yaklaşımları arasında farklar olduğunun görüldüğü; Japonya Çin’e karşı sert bir yaklaşım içinde gözükürken, G. Kore’nin Çin karşısında uzlaştırıcı bir yaklaşım sergilediği belirtiliyor. Ayrıca Japonya-Çin ve Japonya-G. Kore ilişkilerinin, Çin’i ve G. Kore’yi biri birine ittiği de ifade ediliyor[i].

Eğer Asya’nın doğusuna eğilinirse, belirtilen hususların gerçeğin ifadesi olduğu görülür.

Niye? Çünkü bölgede şunlar vardır:

i. Japonya, hem ABD’nin Japonya’dan başlayıp Hindistan’a kadar uzanan bir hat üzerinden Çin’i kontrol etmeye yönelik çabasına dahildir, hem de Çin ile aralarında (karşılıklı egemenlik iddialarını da içeren) ciddi sorunlar vardır. Japonya, Asya’nın Doğusunda, ABD’nin Çin’e yönelik hemen hemen bütün faaliyetlerinde, önde olarak, ABD’nin yanındadır.

ii. G. Kore, hem ABD’nin bölgede Çin’e yönelik çabasında yüksek bir profil ile yer almamaktadır, hem de Çin ile olan sorunları Japonya kadar kapsamlı değildir, katı/kemikleşmiş değildir.

iii. G. Kore ile Japonya arasında, Japon işgal yıllarında yaşanmış insanlık dışı acılara dayalı, bundan ileri gelen ve artma eğilimi gösteren ciddi bir gerginlik yaşanmaktadır.

İşaret edilen bu hususlar, tabiatıyla G. Kore-Çin ilişkilerini etkiliyor, Japonya karşısında G. Kore’yi Çin’e itiyor. Haliyle, bundan, Asya’nın doğusundaki dengeler de etkileniyor.

Bilindiği üzere, Biden Yönetimi Çin’e odaklanacağını açıklamıştır. Hâlihazırda, Alaska’da, ABD ve Çin heyetleri, sadece ikili ilişkileri değil, küresel konuları konuşuyorlar. Ancak bu görüşmelerden kısa vadede ikili ilişkilere dair olumlu bir sonuç beklenmiyor. Hong Kong, Tayvan ve Uygurlar konularında Çin’in duruşunu muhafaza edeceği öngörülüyor.

Durum böyle olunca, ABD’nin Çin üzerindeki baskısını artırması beklenecektir. Çin’e komşu Afganistan’daki ve Myanmar’daki güncel durum bellidir. Ve her iki ülkedeki kaos ortamının, aksi ileri sürülse, bu duruma son vermek için çaba gösterilse ve çağrı yapılsa da, Çin karşısında ABD’ye imkan ve fırsatlar sunduğu ret edilemez.

Asya’nın doğusunda ise, Çin’e denizden komşu (karşı karşıya) Japonya ve G. Kore bağlamında, ABD için, durum sıkıntılıdır.

Japonya ve G. Kore, ABD’nin müttefikleridir. Her iki ülkede de, ciddi büyüklükte ABD askeri varlığı bulunmaktadır. Üstelik bu iki ülke, ABD’ye, ülkelerinde bulundurduğu askeri varlığın masraflarına artık ciddi mali katkıda da bulunmaktadırlar. Bunlardan hareketle, ABD’nin Asya’nın doğusunda Çin karşısındaki duruşunun oldukça güçlü olduğu ileri sürülebilir. Ancak durum öyle görülmüyor. Bunun nedeni de, ABD’nin bu iki müttefikinin Çin’e ilişkin yaklaşımları arasındaki farklılıktır. Japonya’nın ve G. Kore’nin Çin’e ilişkin yaklaşımlarındaki farklılık, Çin karşısında ABD’nin duruşunu zayıflatmakta, en azından gölgelemektedir.

Japonya da, G. Kore de, Çin karşısında ABD’nin desteğine ihtiyaç duyan ülkelerdir. Ancak ABD de, Çin nedeniyle, artık daha önce olmadığı kadar, Japonya’ya ve G. Kore’ye ihtiyaç duymaktadır. Öyle ki, ABD’nin küresel hegemonyasını tazelemesini, bu ihtiyacın karşılanması ile de ilişkilendirmek mümkündür. Küresel hegemonyayı tazeleme ve Çin’i kontrol açısından son derece önemli olan ve küresel ısınmanın etkisinde geçen her gün biraz daha öne çıkan yeni “kuzey deniz ticaret yolu” hatırlandığında; ABD’nin Japonya’ya ve G. Kore’ye olan ihtiyacı daha iyi görülecektir.

Yukarıda belirtilen mülahazalar ışığında, ABD’nin, önümüzdeki dönemde, Japonya ile G. Kore arasındaki sorunların çözümüne ve bu suretle bu iki ülkenin Çin yaklaşımları arasındaki farkı aşağıya çekmeye odaklanması beklenebilir. Ancak bu, kolay bir konu değildir. Çünkü ABD’nin karşısındaki ülke Çin’dir. Ve bir de bölgede Kuzey Kore gerçeği vardır.

22 Mart 2021

[i] https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3126346/japan-south-korea-take-different-approaches-china-relations?utm_medium=email&utm_source=mailchimp&utm_campaign=enlz-scmp_today&utm_content=20210322&tpcc=enlz-scmp_today&MCUID=6453d665d8&MCCampaignID=51e96136a7&MCAccountID=3775521f5f542047246d9c827&tc=26


NATO LİDERLER ZİRVESİ YAKLAŞIRKEN

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk 14 Haziran’da Belçika/Brüksel’de NATO Liderler Zirvesi var. Bu zirve, Türkiye için olduğu kadar, NATO, AB ve ABD için de önemli. Ancak zirveye, Türkiye’de münhasıran, muhtemel Erdoğan-Biden ilk yüz yüze görüşmesi ve Türkiye’nin Biden Yönetimine yaklaşması açılarından bakılıyor. Türk medyasında, böyle bir genel görüntü var. Elbette ki, zirvenin bir resmi gündemi

ABD ARTIK TÜRKİYE’DEN HAK ETTİĞİ CEVABI ALMALIDIR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Gün geçmiyor ki, ABD’nin Türkiye karşıtlığına işaret eden bir haber ile karşılaşılmasın… İnsan gayri ihtiyari “yetti artık” diyor. Biden Yönetimi, daha yeni Ermenilerin asılsız iddialarına, Amerikan iç hukukuna ve uluslararası hukuka aykırı bir şekilde Türkiye’nin aleyhine olarak itibar etmişti. Geçen her gün, ABD’nin Türkiye’nin milli ve coğrafi bütünlüğünü hedef alan

ÜLKE İÇİNDE ASKERİ ÜSSE SALDIRI GİRİŞİMİ VE ÇAĞRIŞIMLARI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Bugünkü medyada, Diyarbakır’daki 8 nci Ana Jet Üssü’ne, bomba yüklü maket uçakla saldırı girişiminde bulunulduğuna dair haberler var. (20.5.21, Sözcü, s.15, Cumhuriyet, s.12) Bomba yüklü maket uçak düşürülmüş, can ve mal kaybı/zayiat yokmuş… Türkiye için, çok üzücü ve düşündürücü bir gelişme… Niye böyle gördüğümü, yol açtığı çağrışımları, anlatayım.

ORTADOĞU KAYNIYOR: FİLİSTİN, KÜRTLER VE TÜRKİYE

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Ortadoğu, bir süredir, ilginç, “ne/neler oluyor” dedirtecek gelişmelere sahne oluyor. Yakın zamana kadar, biri birlerini hasım/rakip gören, biri birleri aleyhine çalışan ve biri birleri hakkında çok ağır sözler sarf eden bölge ülkeleri arasında, içinde bulunduğumuz günlerde bir yakınlaşma-yaklaşma süreci yaşanıyor. Bu, İran-Suudi Arabistan ilişkilerinde, Katar-Suudi Arabistan ilişkilerinde, Türkiye’nin Mısır, Suudi

ABD’DE BORU HATTI SİSTEMİNE SİBER SALDIRI VE ÇAĞRIŞIMLARI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk I. ABD’de, Doğu kıyıları boyunca, 5.500 milden fazla bir alanı kapsayan ve günde 100 milyon galondan fazla benzin, dizel, jet yakıtı ve ev tipi ısıtma yağı taşınmasına boru hatlarıyla aracılık eden sisteme siber saldırı olmuş[i]… Saldırıyı yapan da, saldırı ile ne istendiği de henüz bilinmiyor. Ancak saldırının gerçek boyutunu öğrenmek-anlamak

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel: +90 532 414 48 98

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.