IŞİD’IN SRİ LANKA’DA NE İŞİ VAR?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

I. WPR (World Politics Review) tarafından yapılmış kısa bir analizde, geçtiğimiz günlerde Sri Lanka’da Kiliselere ve Batılı turistlerin tercih ettiği lükse otellere yapılan, 321 kişinin hayatını kaybettiği, 500’den fazla kişinin yaralandığı ve IŞİD’ın üstlendiği terörist saldırılar için, terörizmin yeni bir türü olduğu ifadesi kullanılmış[i]

Ancak analize bakıldığında, bu saldırılardan nasıl bir terörizm tiplemesine ulaşıldığı çok açık değil… Sri Lanka’nın çok dilli, çok ırklı, çok dilli yapısı biliniyor. Keza bu ülkenin, şimdi hız kesmiş olsa da, çok ciddi ve çok kanlı (toplamda yaklaşık 100 bin kişinin hayatını kaybettiği) bir terörizm sorununu yaşadığı da bilinmektedir. Jeopolitiğinin, Çin ile birlikte, çok değer kazandığı da görülmektedir.

Analizde, nüfusun % 10’na yakın kısmını teşkil eden Müslümanlara karşı bir süredir Sri Lanka’da yürütülen karşı politikaya işaret ediliyor. Bu işaret, saldırıyı IŞİD’ın üstlenmesi ile birlikte mütalaa edildiğinde, adeta doğal bir şekilde, hem Sri Lanka’da, hem de Dünya da İslam karşı cephenin güçleneceği sonucuna ulaşılmaktadır.

II. Bunu, öncelikle ABD’nin Ramazan ayından sonra açıklayacağı, yeni Ortadoğu planı ile ilişkilendirmek mümkündür diye düşünülmektedir. Daha açıklanmamış olmasına rağmen, ABD’nin bu planının İsrail lehine olduğu anlaşılmaktadır. Buna dair işaretler vardır. ABD’nin Kudüs ve Golan konularındaki son tasarrufları bu işaretlerdendir. Yani planın açıklanmasının, bölgedeki Müslüman/Arap ülkelerin ciddi tepkisine yol açması beklenmektedir. Türkiye de, kuvvetle muhtemel bu plana ciddi tepki veren bölge ülkelerinden biri olacaktır. Ayrıca Türk-Amerikan ilişkilerinin içinde bulunduğu oldukça sıkıntılı durum nedeniyle, son yıllarda “İslami görüntüsü” dış politikada çok üst seviyeye çıkmış Türkiye’den, bu aralar, ABD’ye karşı beklenmedik bir hamlenin gelmesi ve bunun taraflar arasındaki ilişkileri çok kritik bir noktaya getirmesi ihtimali de vardır. Bu ihtimal dışlanamamaktadır.

Sri Lanka’daki vahim/kanlı saldırılar üzerinden yeniden İslam karşıtlığının (yani “İslami terörizm” nitelemesinin) öne çıkarılması; bu belirtilenler ışığında, hem ABD’nin Ortadoğu’ya ilişkin yeni planına yönelik olarak bölgeden gelecek tepkinin kontrol altında tutulması, hem de Türk-Amerikan ilişkilerinde ortaya çıkabilecek çok ciddi bir olumsuzlukta Türkiye’nin ABD karşısında destekten yoksun bırakılması bağlamında görülebilecektir. Yan, Sri Lanka’daki IŞİD saldırısı, belirtildiği şekilde Ortadoğu ve Türkiye ile ilişkilendirilebilir.

III. IŞİD’ın üstlendiği Sri Lanka’daki saldırılara küresel ölçekte bakıldığında; akla, Hindistan, Çin, ABD ve Sri Lanka’nın jeopolitiği gelmektedir.

Hindistan ve Çin, “militan İslami aşırıcılık” ile mücadele eden ülkeler; ABD ise, hem görünürde IŞID ile mücadele eden, hem de IŞİD ile ilişkilendirilen bir ülkedir. Bu noktada, ABD’nin uluslararası terörizmi istismar ettiğini; terörizmle mücadelenin, ABD’ye istediği coğrafyalara müdahale etme (erişim) imkânı sağladığının artık açık hale geldiğinin hatırlanması gerekir.

Keza Hindistan’ın hemen güneyinde yer alan ve bir ada ülkesi olan Sri Lanka’daki söz konusu terör olaylarına bakarken, şu iki hususu da görmek gerekir: Birincisi, Sri Lanka’nın jeopolitiğinin Çin, Hindistan ve ABD için son derece değerlidir. İkincisi de, bir taraftan Çin- Hindistan ilişkilerinin ciddi sorunlu olduğu, diğer taraftan da ABD ile Çin’in rekabet içinde olduğu görülmelidir.

Bu belirtilenler nedeniyle, Sri Lanka, bu üç aktörün (Hindistan, Çin ve ABD) de ilgi alanında dâhildir. Sri Lanka, Çin’in Bir Kuşak Bir Yol Projesine dâhildir ve bu kapsamda ciddi Çin yatırımlarına ev sahipliği yapmaktadır. Hindistan ve ABD de, politik, ekonomik ve askeri mülahazalar ile bundan rahatsızdır.

Sonuç olarak, iki hususa işaret edilebilir. Birincisi, 1990’lı yılların ilk yarısında ortaya çıkan ve o yıllarda çok konuşulan “Medeniyetler Çatışması” tezi tekrar, etnik/dinsel etmeli uluslararası terörizm şeklinde, ön plana çıkabilir. Küresel gidişatın kaosa doğru olması bu öngörüyü besliyor. İkincisi de, birinci husus bağlamında; daha yeni, “bitirildi, büyük zafer kazanıldı” denilen IŞİD’ın (Çin ve/veya enerji ile bağlantılı)başka birçok coğrafyada yeniden ortaya çıkabileceği ve ABD’nin de yeni bir IŞİD ile mücadele konseptine sahip olarak bu coğrafyalarda daha güçlü olarak kendisini gösterebileceğidir.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 28 Nisan 2019.

[i] https://www.worldpoliticsreview.com/articles/27785/with-easter-bombings-a-new-brand-of-terrorism-arrives-in-sri-lanka, 28.4 .2019.


KAZAKİSTAN’DAKİ SON OLAYLAR NASIL GÖRÜNÜYOR?

 Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Geçtiğimiz hafta Kazakistan’ın güneyinde, özellikle Almatı ve civarı ile Jambıl Eyaletinde yoğun olarak kendisini gösteren, başkent Nursultan’a ve diğer bazı şehirlere de sirayet eden kaos/anarşi ve terör ortamı, 8-10 gün gibi kısa bir sürede etkisini kaybetmiş gözüküyor. Medyaya yansıyan haber, yorum ve açıklamalardan, olayların, “saman alevine” benzer şekilde ortaya çıkmış

TÜRKİYE: DIŞARIDAKİ VE İÇERİDEKİ ŞU TABLOYA BİR BAKIN!…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Türkiye, dışarıdan adeta kuşatma altında… Batıda, Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorunlara Atina lehine artık ABD de angaje olmuş; Irak’ın ve Suriye’nin kuzeyinde Türkiye’yi karşısına almış ABD, Yunanistan’da da Türkiye’yi karşısını almış ve buradaki askeri varlığını sürekli artırmaktadır. PKK/YPG terör örgütüne verdiği destek, artık herkesçe biliniyor. Doğuda, Azerbaycan-Ermenistan sınırında sıcak çatışma

KAFKASYA’YA DAİR BİR KAÇ HUSUS DAHA…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Kısa bir süre önce, “Kafkasya’yı ne bekliyor?”[i] diye bir yazı kaleme almıştım… Aşağıdaki hususlar o yazıyı tamamlıyor…

YA HİNDİSTAN KAOSA/İSTİKRARSIZLIĞA SÜRÜKLENİRSE…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk “ABD demek kaos demek”, ne kadar doğru olur bilemiyorum. Ancak ABD’nin genelde kaoslarla anıldığı, gittiği hemen her yerde bir şekilde kaos çıktığı ya da kaoslara angaje olduğu ifade edilebilir. Türkiye’den bakıldığında da böyle görülebiliyor. Türkiye için, ABD’nin kaos üreticisi bir ülke olma özelliği artık o kadar belirgin ki… Kaos, kelime

PEŞMERGE “TÜRK KERKÜK”E NİYE GERİ DÖNER!…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Irak’ın kuzeyindeki “Türk Kerkük”ün güvenliğinin sağlanmasının Bağdat ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında varılan anlaşma uyarınca IKBY’e bağlı Peşmergeye bırakılmasına gösterilen tepki giderek büyüyor[i]. Konuyu, geçtiğimiz 29 Ekim’de twitter ve linkedin hesaplarım üzerinden dile getirmiş, Irak Türkmen Cephesi (ITC)’nin önceki Başkanı ve Kerkük Milletvekili Sayın Erşat Salihi’nin kişisel twitter

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel: +90 532 414 48 98

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.