“İRAN OYUNLARI” HIZ KESMİYOR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Mossad’ın 2018 yılı başında ele geçirdiği ileri sürülen İran’a ait nükleer belgelere ilişkin yeni bazı detayların ortaya çıktığı ve bunların, İran’ın nükleer silah üretmek için gereken her şeyi bir araya getirmek için çalıştığını gösterdiği ileri sürülmüştür.[i] Haber İsrail mahreçli ve haberde, İsrail Başbakanı Netanyahu’nun, medyaya sızdırılan yeni detayların, ABD Başkanı Trump’a, ABD’nin İran ile yapılmış nükleer anlaşmadan çekilmesi konusunda daha fazla neden sağladığını söylediği de belirtiliyor.

Haber ilginç!… Medyaya sızdırılan, İsrail’in ele geçirdiği belgeler değil. Medya belgeleri bilmiyor. Yani o belgeler medyaya sızdırılmış, medya da bunlara bakarak haberdeki gibi bir sonuç çıkarmış değil. Medyaya “sızdırılan”, İsrail’in o belgelerden “çıkardığıdır.”

Gazetecilik bu mudur, bilemiyorum. Onun için de haberi “maksatlı” buluyorum.

Niçin “maksatlı”? Çünkü haber, ilişkilendirebildiğim bazı son gelişmeler ile birlikte, bende şu çağrışıma yol açıyor: sıcak bir çatışma için genelde hava/iklim koşullarının daha elverişli olduğu Sonbahara doğru bölgede “sahaya inmeye” yönelik muhtemel bir hazırlık var, haber de bu hazırlığın bir parçası…

Bu çağrışım bağlı muhtemel senaryo da şu: İran tehdidi abartılarak öne çıkarılacak, abartılmış İran tehdidi adeta Türk (ve Dünya) kamuoyunun “gözüne sokulacak”, bu suretle ülkelerin desteği kazanılacak ve NATO’nun Irak’a angaje oluşunun önündeki Türkiye engeli aşılacak, NATO güçleri Irak’a gelerek burada konuşlanacak, bu güçler ABD’nin istediği gibi İran’ın “hesabını görecek”, böylece Türkiye (ABD, İsrail ve Suudi Arabistan) rahatlamış ve beka sorununu geride bırakmış olacak!…

Böyle bir senaryonun icrası, Türkiye’nin beka sorununu ortadan kaldırır mı, ağırlaştırır mı? Bu soruya isabetle cevap verebilmek için, önce aşağıdaki hususları dikkate almak gerekir diye düşünüyorum.

“Sözde” Suriye’de IŞİD ile mücadele eden ABD’nin liderliğinde bir koalisyon gücü var. ABD’nin, hem Irak’ta, hem de Suriye’de, bu iki ülkenin özellikle kuzeyinde konuşlanmış müstakil askeri unsurları var. ABD’nin Irak’taki mevcut askeri unsurlarının önemli bir bölümünün, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi ile Suriye’nin Cezire Kürt Kantonu arasında kalan bölgede konuşlu olduğu bilinmektedir. NATO üyesi ABD’nin, Irak’ın kuzeyinde IKBY’ne dâhil Peşmergeyi, Suriye’nin kuzeyinde de PYD/YPG unsurlarını eğittiği ve donattığı da keza herkesçe bilinmektedir. NATO’nun önde gelen Avrupalı üyelerinin PKK ve YPG terör örgütlerine ilişkin müzahir yaklaşımları da yine herkesin malumdur. Böyle bir tabloda, NATO’nun Irak’a angaje olmasının Türkiye’nin “hayrına” olabileceği düşünülebilir mi? Irak’a angaje olacak NATO’nun, kuvvetle muhtemel, Türkiye’nin geçit vermiyor gözüktüğü Kürt Koridorunun önünü açacağı; bu koridorun önündeki Türkiye ve İran engellerinin Kürtler lehine aşılmasına hizmet edeceği düşünülemez mi?

Yine aynı bağlamda şu üç hususa da değinmek gerekir. Birincisi Arap Baharıdır. Arap Baharının, uğradığı yerlere demokrasi ve özgürlük değil, kan ve gözyaşı getirdiği; ülkelerin milli ve coğrafi bütünlüklerini tahrip ettiği, birlik ve beraberliklerini parçaladığı, çok somut olarak Libya ve Suriye örneklerinde görüldü. Hala devam ediyor. Bunlar ortada iken, NATO’nun İran’a yönelik olarak Irak’a angaje olmasının, İran’da Tahran Yönetimini hedef alan protestoculara demokrasi ve özgürlük adına (!) dışarıdan destek verilmesi tezi ile karşılanması inandırıcı bulunabilir mi? İkinci husus, Irak’ın işgalidir. Bilindiği üzere, ABD’nin Irak’ı işgali, sonradan “sahte” olduğu anlaşılan istihbarat raporlarına dayandırılmıştı. Ayrıca ABD’nin Irak’ı işgalinin bir amacının Saddam karşısında İsrail’i rahatlatmak olduğu da bilinmektedir. Bunlar ortada iken, ABD’nin İran ile ilgili iddiaları ne kadar itibar edilebilir? Üçüncüsü de, Bağdat Yönetimidir. Irak’ta, hâlihazırda İran’ın etkisine açık bir yönetim vardır. Bu yönetimin, Irak’ın ülkesini NATO güçlerine açması beklenebilir mi? Bağdat karşı çıkmasına rağmen, NATO İran’a yönelik olarak Irak’a kuvvet sevk edebilir mi? Uluslararası hukukun açık ihlali olacak böyle bir duruma Dünya kamuoyu seyirci kalır mı? Türkiye seyirci kalabilir mi?

Bir başka husus da şudur: Türkiye için, İran ile güneyde Suriye üzerinden de komşu olmak bir sorundur. Bu, doğru. Ancak Türkiye’nin, NATO’nun Irak’a angaje olması sonrasında, YPG’yi eğiten ve donatan ABD ile İran, Irak ve Suriye üzerinden komşu olacağını da görmesi gerekmez mi? Böyle bir durumda, Rum-Yunan ikilisi de insanın aklına gelmez mi? Ya “Metal Fırtına” isimli kurgu romanda geçen ABD’nin güneyden Türkiye’yi “işgal” senaryosu… Bu da akla gelmez mi?

Demek ki; NATO’nun İran’a yönelik olarak Irak’a angaje olması, yukarıda ifade edildiği şekilde, pekala Türkiye ile de ilişkilendirebiliyor. Ve buna bağlı olarak da, yukarıdakilerden, NATO’nun Irak’taki varlığının Türkiye’nin beka sorununu ortadan kaldırmaktan çok, ağırlaştırabileceği çıkarılabiliyor.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 16 Temmuz 2018.

[i] http://www.foxnews.com/world/2018/07/15/reports-detail-mossad-raid-on-iranian-nuclear-documents.html, 16.7.2018.


Şİİ MİLİSLER İRAN’A NİYE DÖNÜYOR OLABİLİR?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk World Politics Review (WPR)’de yer alan kısa bir analizde[i], İran destekli Şii milislerin Suriye’den geri dönüşlerinin ABD’nin stratejisini nasıl etkilediği ele alınmıştır. Analizde ağırlıklı olarak, Suriye’den dönen Afgan Hazara’lardan oluşan Şii milisler üzerinde durulmuştur. Ancak İran’a geri dönüşlerin, sadece bunlarla sınırlı olmadığı; Irak’tan, Suriye’den ve Lübnan’dan da Şii milis dönüşleri

BİR SEÇİM BAŞARISI İÇİN GÖNDERİLEN TEBRİK MESAJININ ÇAĞRIŞIMLARI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Hindistan’da seçim sona erdi. Başbakan Narendra Modi ve partisi Bharatiya Janata Partisi (BJP) Parlamentodaki konumlarını güçlendirmiş olarak seçimden çıktılar. Pakistan Başbakanı İmran Han, Hindistan Başbakanı Narendra Modi’ye tebrik mesajı gönderiyor[i]: “Güney Asya’da barış, ilerleme ve refah yolunda birlikte çalışmayı dört gözle bekliyorum.” Cevap olumlu oluyor.

İRAN KONUSU ABD’DE DEVLETİN ZİRVESİNİ KARIŞTIRMIŞ GÖZÜKÜYOR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk İran ile gerginlik, ABD’de devletin tepesinde ciddi tartışmalara ve iddialara yol açmış gözüküyor. Temsilciler Meclisi’nde, Başkan Trump’ın savaş kararı alma yetkisinin bulunmadığı, bu yetkinin sadece Kongre’ye ait olduğu; ancak, eğer Başkan Trump “görevden alınma” konusunda köşeye sıkışırsa, bir oldu-bitti ile ABD’yi İran ile savaşa sürükleyebileceği ileri sürülüyor. Temsilciler Meclisi üyelerince

ABD İLE İRAN ARASINDA SICAK ÇATIŞMA İHTİMALİ VE TÜRKİYE

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, daha yeni ifade etmiş; yaşananlara rağmen, ABD ile İran arasında çatışma olmayacağı görüşündeyim demiş. Bu ifade, elbette ki, değerlidir. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani de, İran’ın “mantıklı” olduğu ve iyi bir “müzakereci” olduğunu açıklamış.  Rusya Devlet Başkanı Putin, Soçi’de ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’yu kabul etmesi

GÜNCEL İRAN-ABD İLİŞKİLERİ SORGULANMAYA MUHTAÇTIR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, geçtiğimiz Cumartesi (11 Mayıs 2019) günü, İran’ın resmi haber ajansı IRNA üzerinden, İran’daki siyasal muhaliflere seslenmiş; ülkenin 1980-1988 yılları arasında yaşanan İran-Irak Savaşından daha olumsuz koşullar altında bulunduğuna işaret ederek birlik çağrısında bulunmuş ve İran’ın “benzeri görülmemiş” bir ABD baskısı ile karşı karşıya bulunduğunu belirtmiştir[i]. Ruhani;

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel/Fax: +90 312 235 1841

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.