GÜÇLÜ LİDER-GÜÇLÜ ÜLKE ÜZERİNE

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Her siyasal lider, yönettiği ülkenin güçlü olmasını ister. Ancak bir ülkenin güçlü olması, içeriden bakıldığında görülen güçten çok farklı bir şeydir. İçeriden bakıldığında görülen güç, görecelidir, subjektiftir, gerçekçi bakış ile fazla bir anlam taşımaz. Asıl güç, ülke, uluslararası ilişkiler sistemi ile birlikte mütalaa edildiğinde görülen güçtür. Siyasal liderler, bu son anlamda güçlü olan ülkelerin başında olmak isterler. Hedeflerinde, yönettikleri ülkeleri böyle bir güce kavuşturmak vardır.

İçeriden bakıldığında görülen güçlü lider-güçlü ülke algısı, siyasal egemenliğin iç hukuk ile birlikte iktidar mevkiindeki siyasal lidere sunduğu, hayatın her alanına “bir şekilde” müdahale etmesine imkân veren bir işleyişin “olağan” ürünüdür. Bu güç, rejimi-niteliği ne olursa olsun, hemen her ülkede, içeriden bakıldığında görülür; iktidar mevkiindeki siyasal lider, her ülkede, bir şekilde güç sahibidir. Çünkü ülke kaynakları, iktidar mevkiindeki siyasal liderin doğrudan/dolaylı kontrolündedir. İktidar mevkiindeki siyasal lider, ülke kaynaklarının nasıl kullanılacağını belirleme ve buna göre kaynakları dağıtma yetkisine sahiptir. İktidar mevkiindeki siyasal lider, mevcut rejimin öngördüğü mekanizmaları işletmek suretiyle, kural koyar, mevcut bir kuralı değiştirir, kuralların uygulanmasına nezaret eder. İçeriden bakıldığında her ülkede görülen güç, temelde bundan kaynaklanan, böyle bir güçtür, yani “olağan” bir güçtür.

Ülkenin dışına çıkıp, ülke, uluslararası sistem ile birlikte mütalaa edildiğinde durum değişmektedir. İçeride güçlü gözüken ülke ve siyasal lider, dışarıdan böyle gözükmeyebilmektedir. İçeride “üstün otorite” olan, istediği şeyleri bir şekilde yapmaya muktedir olan iktidar mevkiindeki siyasal liderler, ülkenin dışına çıkıp uluslararası ilişkiler sistemine dâhil olduğunda, bu konumlarından uzaklaşmaktadırlar. Çünkü uluslararası ilişkiler sistemi; her konunun hukuksal olarak düzenlenmediği, hukuken üstün/buyurucu bir otoritenin bulunmadığı, “egemen eşitlerin” bir araya geldiği, herkesin “gücü” oranında etkili olabildiği bir “üst” çevredir. Bir siyasal liderin, hem kendisi, hem de başında ülke için, asıl güç, işte bu “üst” çevredeki güçtür. Bu çevrede, “güç konuşur.” Güçlü olan ülkeler ve onların siyasal liderleri, muhatap ülkelere, onların istemediği şeyleri yaptırır. Güç, bunlara, hem uluslararası hukuku görmezden gelme, hem de güçlerini öne çıkararak iş yapma imkânı verir. Bunun pratiğe yansıması, güçlü ülkelerin ve bu ülkelerin siyasal liderlerinin, ülkelerine kaynak transferi sağlamaları, avantaj sağlamaları, bu suretle ülkelerinin zenginliğine, insanlarının refah ve mutluluğuna katkı sunmalarıdır. Asıl güç, işte buradadır. Güçlü lider-güçlü ülke, bu demektir.

Buradan Türkiye’ye geleceğim.

Sayın Erdoğan ve partisi AKP, içeride güçlüdür. Ancak bu güç, Türkiye’nin ülkesi ile sınırlıdır. Türkiye’nin dışına çıkıp, Türkiye’ye, uluslararası ilişkiler sistemi bağlamında bakıldığında, içeride görülen bu güç, dışarıdan görülemiyor. Türkiye, dışarıda yalnızdır, herkesle kavgalıdır, dış politika sorunları artmaktadır. Artan ve/veya ağırlaşan dış sorunların ekonomi üzerindeki yükü geçen her gün ağırlaşmaktadır. Bu tablonun geçen her gün biraz daha kötüye gittiği görülmekte, değerlendirilmektedir.

Türkiye, içeride “gözüken” gücünü uluslararası ilişkiler sistemine yansıtıp ülkeye kaynak transferi ve avantaj sağlayamamış, bu suretle ülkemizi ve insanımızı rahatlatamamıştır. 2011 yılında angaje olunan Suriye krizi, Türkiye’ye kaynak transferine yol açmamış, avantaj sağlamamıştır. Daha somut bir ifade ile, Türkiye ve insanlarımız, Suriye krizi ile zenginleşmemiştir, rahatlamamıştır. Türkiye’nin Suriye krizine angaje olmasından elde ettiği olumlu bir husus, bugüne kadar görülememiştir. Keza “Sünni siyasal İslam” söyleminin öne çıktığı dış politika anlayış ve uygulamasının (dış politikaya ilişkin bu tür angajmanların) da, Türkiye’ye ve insanımıza bir faydası görülememiştir. Bugün itibarıyla, Libya’daki krize taraf olmanın da aynı kapsamda karşımıza çıkacağı değerlendirilmektedir. Dış politikaya ilişkin bu tablo, içeride halkı fedakarlığa mecbur bırakacak, dışarıda ülke yönetimini tavizkar bir yaklaşıma mecbur bırakabilecek bir tablo olarak görülmektedir.

İktidar mevkiindeki siyasal liderin içerideki gücü, içeride kalmıştır, dışarıya (uluslararası ilişkiler sistemine) yansıtılamamıştır. Yansıtılmış olsaydı, Türkiye’nin Suriye krizine angaje olmasından ve dış politikada “Sünni siyasal İslam” söylemi öne çıkarmış olmasından elde ettiği kazançlar görülürdü. Görülen, ağırlıklı olarak dış politikadaki bu durumun etkisinde, ülkenin de, insanımızın da ekonomisinin geçen her gün geriye gittiğidir.

Ancak karamsar değilim. Bu tablo, geride kalabilir.

Aralıksız 18 yıldır ülkeyi tek başına yöneten AKP’nin Genel Başkanı olmasından siyaset psikolojisi bağlamında çıkardığım, Sayın Erdoğan’ın, şahsı ve ülkesi için güçlü olmayı öngören bir “siyasal kişiliğe” sahip olduğudur. Yani güçlü lider-güçlü ülke…

Sayın Erdoğan, “kendine göre” 18 yıldır bunun peşinde koşuyor. Peki, bugün geldiği nokta, kendisinin de, ülkenin de, gücünün tartışıldığı bir nokta değil midir?

O zaman sormak gerekmez mi, Sayın Erdoğan ve ülke, bugün bu noktaya nasıl gelmiştir ya da getirilmiştir?

İşte bu noktada Sayın Erdoğan’ın “yanında yürüyenler” önem kazanmaktadır. Bugün gelinen nokta, “yanında yürüyenlerin”, Sayın Erdoğan’ı “güçlü lider-güçlü ülke” pozisyonuna taşıyamamış olduklarıdır. 18 yılda gelinen nokta budur.

Dış politikanın iç politika üzerindeki belirleyici etkisi, sadece Türkiye’de değil, bütün Dünyada öne çıkmış bir olgudur. Bunun anlamı, Türkiye’nin dış politika sorunlarının ağırlaşmasının ve/veya artmasının, kaçınılmaz olarak önümüzdeki dönemde iç politikaya daha çok yansıyacağıdır. Sayın Erdoğan’ın, “yanında yürüyenler” ile bu tabloyu geride bırakabileceğini; başka bir ifade ile, Sayın Erdoğan’ı ve ülkeyi bugün bu noktaya getirenlerin, Sayın Erdoğan’ı ve ülkeyi bu noktadan uzaklaştırabileceklerini düşünemiyorum, bu bana gerçekçi gelmemektedir.

Eğer Sayın Erdoğan, kendisini ve Türkiye’yi, uluslararası ilişkiler sistemi bağlamında -“üst” çevrede- güçlü kılmak istiyorsa, bu suretle Türkiye’yi ve insanlarımızı mevcut sorunlarından kurtarıp ülkemizi zengin ve vatandaşlarımızı müreffeh kılmak istiyorsa, “yanında yürüyenler” için bir durum değerlendirmesi yapmalıdır diye düşünüyorum. Çünkü güçlü lider-güçlü ülke, nihayetinde bir kadro işidir. “Yanında yürüyenler” Sayın Erdoğan’ı ve ülkeyi bugün bu noktaya getirmişse, kadro değişikliğine ihtiyaç olduğu açıktır.

Bu yazdıklarım, Sayın Erdoğan’a ve AKP’ye bakışımın değiştiği anlamına gelmemelidir. Siyasal çizgim bellidir. Ancak ülkenin geldiği noktaya ve uluslararası güncel gelişmelere bir bütün olarak gerçekçi bir şekilde yaklaştığımda, insanlarımı, devletimi ve ülkemi dikkate alan aydın sorumluluğum, işbu yazıyı kaleme almamı gerektirmiştir. Umarım dikkate alınır.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 19 Şubat 2020.


ABD’NİN UKRAYNA YAKLAŞIMI TÜRKİYE BAKIMINDAN NASIL OKUNUYOR?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Cenevre’de, Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov ile Ukrayna konusunu görüşen ABD Dışişleri Bakanı Blinken, “Eğer herhangi bir Rus kuvveti Ukrayna sınırını geçerse, bu bir işgaldir. Ortaklarımız ve müttefiklerimizle buna hızlı, şiddetli ve müşterek bir yanıt veririz.”[i] demiş… ABD Dışişleri Bakanının bu ifadesi ile karşılaşınca, bir kere daha bazı hususlar bir film

KAZAKİSTAN’DAKİ SON OLAYLAR NASIL GÖRÜNÜYOR?

 Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Geçtiğimiz hafta Kazakistan’ın güneyinde, özellikle Almatı ve civarı ile Jambıl Eyaletinde yoğun olarak kendisini gösteren, başkent Nursultan’a ve diğer bazı şehirlere de sirayet eden kaos/anarşi ve terör ortamı, 8-10 gün gibi kısa bir sürede etkisini kaybetmiş gözüküyor. Medyaya yansıyan haber, yorum ve açıklamalardan, olayların, “saman alevine” benzer şekilde ortaya çıkmış

TÜRKİYE: DIŞARIDAKİ VE İÇERİDEKİ ŞU TABLOYA BİR BAKIN!…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Türkiye, dışarıdan adeta kuşatma altında… Batıda, Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorunlara Atina lehine artık ABD de angaje olmuş; Irak’ın ve Suriye’nin kuzeyinde Türkiye’yi karşısına almış ABD, Yunanistan’da da Türkiye’yi karşısını almış ve buradaki askeri varlığını sürekli artırmaktadır. PKK/YPG terör örgütüne verdiği destek, artık herkesçe biliniyor. Doğuda, Azerbaycan-Ermenistan sınırında sıcak çatışma

KAFKASYA’YA DAİR BİR KAÇ HUSUS DAHA…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Kısa bir süre önce, “Kafkasya’yı ne bekliyor?”[i] diye bir yazı kaleme almıştım… Aşağıdaki hususlar o yazıyı tamamlıyor…

YA HİNDİSTAN KAOSA/İSTİKRARSIZLIĞA SÜRÜKLENİRSE…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk “ABD demek kaos demek”, ne kadar doğru olur bilemiyorum. Ancak ABD’nin genelde kaoslarla anıldığı, gittiği hemen her yerde bir şekilde kaos çıktığı ya da kaoslara angaje olduğu ifade edilebilir. Türkiye’den bakıldığında da böyle görülebiliyor. Türkiye için, ABD’nin kaos üreticisi bir ülke olma özelliği artık o kadar belirgin ki… Kaos, kelime

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel: +90 532 414 48 98

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.