ÇİN’İN RUSYA’DAN ALDIĞI S-400’LERİN TÜRKİYE ÇAĞRIŞIMI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Çin’in Rusya’dan satın aldığı S-400’lerin geçtiğimiz hafta içinde teslim edildiği, S-400 füze savunma sistemini kullanacak Çinli personelin daha önce Ruslardan eğitim aldığı ve Çin’in Rusya’dan aldığı S-400 füze savunma sistemini önümüzdeki günlerde test edilebileceği ifade ediliyor.[i] Haberde, S-400’lerin, ABD’nin beşinci nesil F-35 “stealth” savaş uçakları da dâhil taktik, stratejik ve hipersonik (hızları, ses hızlarının en çok üzerinde olan) savaş uçaklar ile balistik füzelere karşı etkili olduğu belirtiliyor. S-400’lere ilişkin haberde gündeme getirilmiş F-35’ler ile ilgili bu bilginin yol açtığı çağrışımlar, işbu yazının konusunu teşkil eder. Bu çağrışımları, birkaç nedenle önemli buluyorum.

Bilindiği üzere, F-35’ler, ABD’nin ve İngiltere’nin başını çektiği, aralarında Türkiye’nin de yer aldığı, toplam dokuz ülkenin ortak projesi ve ABD’de üretiliyor. F-35’ler, bugüne kadar farklı “görevler” için üretilmiş uçakların işlevlerini tek başına yerine getirmesi için tasarlanmıştır. Havada/havadan hedefleri yok etmede “görülmemiş” bir yeteneğe sahip bir savaş uçağı olduğu, başta radara yakalanmama olmak üzere çok yüksek teknolojiyi içerdiği ve bu nedenle savaş pilotlarının “rüyası” olduğu kabul edilmektedir. Hâlihazırda, aralarında ABD’nin, İngiltere’nin ve Hollanda’nın olduğu az sayıdaki ülkenin hava kuvvetleri envanterinde bulunan F-35 savaş uçaklarından Türkiye de toplam 100 adet sipariş vermiştir. Yoğun talep olduğu için, siparişler bir “teslimat” takvimine bağlanmıştır ve bu takvime göre, Türkiye’nin 2017 yılında ilk iki F-35 savaş uçağını teslim alması öngörülmüştür. Bugün, bu teslimat, Türkiye ile ABD arasında bir soruna dönüşmüş ve ABD, Türkiye’ye teslimatı geciktirme kararı almıştır.

Haberde geçen F-35’ler ile ilgili bilginin bende yol açtığı ilk çağrışım, hâlihazırda F-35’lerin kullanımı çok yaygın olmamasına ve ülkelerin hava kuvvetleri envanterlerine yeni yeni girmeye başlamış olmasına rağmen, Rusların F-35’leri önlemede etkili olan S-400 hava savunma sistemlerini üretmiş ve satıyor olmaları ile ilgilidir. Çünkü buradan hareketle, Rusya’nın, “karşı teknik” ve “istihbarat” olarak önde olduğu çıkarsamasında bulunabiliyorum. Rusya, S-400’ler ile, ABD’nin F-35 savaş uçağı “hamlesinin” cazibesini aşağıya çekmekle kalmamış; ABD karşısında yeni “kutup” olarak görülen Çin’in S-400 hava sistemi alması ile de, S-400’ler üzerinden, bu konudaki “parıltısını” (gücünü, imkan ve yeteneğini) ortaya koymuştur. Bu, hiç şüphesiz, küresel sistemin geleceği açısından, Rusya lehine, oldukça anlamlı olan bir husustur

İkinci ve asıl dikkatimi çeken çağrışım da Türkiye ile ilgilidir. Bilindiği üzere, Türkiye, Rusya’dan S-400 alıyor. Fakat kendi hava kuvvetlerinde F-35’lere sahip ABD, hem Türkiye’nin S-400 hava savunma sistemi almasına karşı çıkıyor, hem de Türkiye’nin iki adet F-35 savaş uçağını teslim almasını geciktiriyor.

ABD’nin, artık “tehdit” mahiyetini kazanmış gözüken Türkiye’ye yönelik “Rusya’dan S-400 alma, benden Patrioat al” yaklaşımının ticari/ekonomik boyutunu bir kenara koyuyorum. Ankara ile Washington arasında cereyan eden bu konudaki gerginlik, elbette ki ABD’nin “savunma malzemesi” konusunda Türkiye pazarını Rusya’ya kaptırmak istememesi ile açıklanabilir ve Türkiye’yi tehdit boyutuna varan baskısı da bu bağlamda görülebilir.

Ancak (i) haberdeki F-35 bilgileri, (ii) ABD’nin S-400’ler ve (iii) F-35’ler konusundaki Türkiye yaklaşımı, bana, daha önce birkaç kez sözünü ettiğim “Metal Fırtına” kitabındaki ABD’nin Türkiye’yi işgal senaryosunu çağrıştırmıştır. Bu çağrışım bağlamında da, “özü” aynı kapıya çıkan, Türkiye ve ABD ile ilgili şu sorular aklıma gelmiştir.

Acaba Türkiye, son dönemdeki gelişmeler ışığında, artık “Metal Fırtına”daki senaryoyu ciddiye alma gereği duymuş olabilir mi? Ve S-400’lerin alımı bununla ilişkilendirilebilir mi?

Acaba ABD’nin “S-400 alma, Patriot al” ısrarı ve iki adet F-35’in Türkiye’ye tesliminin geciktirmesi, Washington’un Türkiye’ye yönelik muhtemel bir operasyon hazırlığı içinde olduğunun işaretleri gibi görülebilir mi? Ve Rahip Brunson ile ilgili son gelişmeler bağlamında Başkan Trump’tan ve Yardımcısı Pens’ten gelen Türkiye’ye yönelik “ağır” tehdit beyanları da, yine aynı kapsamda mütalaa edilebilir mi?

Sonuç yerine şu düşüncemi paylaşayım: bugüne kadar “müttefik”, “stratejik ortak”, “dost” gibi kavramlarla karşılanan Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler için bugün yukarıda belirtilen türden çağrışımlar insanın aklına gelebiliyorsa, perdenin önü ile arkasındaki fark ne kadar büyük olursa olsun, artık bunun fazla bir değeri olmayacaktır. Çünkü ikili ilişkilerde “geri dönülebilir” nokta, çok gerilerde kalmış gözükmektedir.…

[i] https://www.scmp.com/news/china/diplomacy-defence/article/2157197/china-could-test-fire-new-russian-missile-defence?utm_source=emarsys&utm_medium=email&utm_content=20180728&utm_campaign=scmp_today&aid=190131336&sc_src=email_2306623&sc_llid=27202&sc_lid=153650500&sc_uid=Qc2KmijIx5&utm_source=emarsys&utm_medium=email, 28 Temmuz 2018.


ABD İLE İRAN ARASINDA SICAK ÇATIŞMA İHTİMALİ VE TÜRKİYE

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, daha yeni ifade etmiş; yaşananlara rağmen, ABD ile İran arasında çatışma olmayacağı görüşündeyim demiş. Bu ifade, elbette ki, değerlidir. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani de, İran’ın “mantıklı” olduğu ve iyi bir “müzakereci” olduğunu açıklamış.  Rusya Devlet Başkanı Putin, Soçi’de ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’yu kabul etmesi

GÜNCEL İRAN-ABD İLİŞKİLERİ SORGULANMAYA MUHTAÇTIR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, geçtiğimiz Cumartesi (11 Mayıs 2019) günü, İran’ın resmi haber ajansı IRNA üzerinden, İran’daki siyasal muhaliflere seslenmiş; ülkenin 1980-1988 yılları arasında yaşanan İran-Irak Savaşından daha olumsuz koşullar altında bulunduğuna işaret ederek birlik çağrısında bulunmuş ve İran’ın “benzeri görülmemiş” bir ABD baskısı ile karşı karşıya bulunduğunu belirtmiştir[i]. Ruhani;

ABD ÇİN’İ UYARIYOR: ARKTİK OKYANUSU GÜNEY ÇİN DENİZİ’NE DÖNMESİN!…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk ABD Dışişleri Bakanı, Kuzey Kutbu’ndaki faaliyetleri nedeniyle, Çin’i, Kuzey Kutbu’nu (Arktik Okyanusu’nu) Güney Çin Denizi’ne çevirmek istemekle itham ediyor. Bu açıklamayı çıkış noktası alan makalede[i] deniliyor ki; Arktika’nın (Kuzey Kutbu bölgesinin) geleceği;  bölgeyi ve kaynaklarını kontrol etmek için rekabet içinde olan güçler tarafından değil, tüm insanlığın çıkarlarına göre belirlenmeli…

BİR S-400 ANALİZİ VE BU ANALİZ IŞIĞINDA KONUYA ENERJİ POLİTİK BİR BAKIŞ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk WPR (World Politics Review)’de yer alan, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in 5-6 Mayıs 2019 tarihlerinde Türkiye’ye yaptığı ziyareti çıkış noktası alan, S-400’ler konusundaki kısa analizde[i], özetle aşağıdaki hususlara yer verilmiştir.

“MEYDAN” ÇİN’E KALACAK GÖZÜKÜYOR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk WPR (World Politics Review)’de yer alan “How China’s Rise Has Remade Global Politics” başlıklı kısa analizde[i], özetle aşağıdaki hususlara yer verilmiştir.

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel/Fax: +90 312 235 1841

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.