ÇİN’DE HOŞNUTSUZLUK MU!…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Çin’de, bir “hoşnutsuzluk” dalgasının olduğu ifade ediliyor ve Çin Komünist Partisi’nin üniversitelerde ve araştırma enstitülerinde “vatanseverlik ruhunu” anlatması bununla ilişkilendiriliyor.[i]  Hemen aklıma geleni söyleyeceğim; tabirimi lütfen mazur görün ama, ya “öküzün altında buzağı aranıyor” ya da “Çin karıştırılmak isteniyor.” İkisinden biri…  Niye?

Bana göre, sorunun cevabı dört temel etkende, bunları görmek icap eder.

Birincisi, Çin’in Dünyanın en kalabalık ülkesi olmasıdır. Çin’in nüfusu, bir milyar dört yüz milyona  (1.379. 000. 000’) yaklaşıyor. Nüfusun bu kadar büyük olması, Çin’e güç veriyor ama, Çin’in yönetimini zorlaştırdığı da bir gerçek; ihtiyaçlar, beklentiler… Bu noktada, ABD’nin nüfusunun yaklaşın üç yüz yirmi altı milyon (326.000.000) olduğunu belirtmek yararlı olacaktır. Çin, ABD’nin nüfusunun dört katından daha fazla bir nüfusa sahiptir. Yani, ABD’nin nüfusuna bakıp Çin’in yönetimi konusunda görüş belirtmemek gerekir.

İkincisi, Çin’in uluslararası politikada yükselmesi ve ABD karşısında yeni bir “kutup” olarak görülmesidir. Bu, Pekin’in nüfuz alanını genişletiyor, Pekin’e güç veriyor ama, içeride ve dışarıda Pekin’den “beklentileri” de artırıyor.

Üçüncüsü, Çin’in, bir taraftan ideolojisi belli Komünist Partisi tarafından yönetilmesi, diğer taraftan da “devlet kapitalizmi” olarak anılan kendine özgü bir modeli benimsemesi ve küreselleşmeci olmasıdır. Bu durumun, içeride bir takım sıkıntıları beraberinde getirmesini eşyanın tabiatından saymak icap etmez mi?

Dördüncüsü de, ABD’nin neden olduğu küresel ekonomik krizin ve bu bağlamda ABD’nin başlattığı “ticaret” savaşının Çin’i etkileyecek olmasıdır. Çünkü Çin, hem çok kalabalık bir nüfusa sahiptir, hem de uluslararası politikada ekonomiye dayalı olarak yükselmiştir.

Bu dört hususa, başkaları, yenilerini ekleyebilir.

Belirtilen hususlar üzerinden işaret edilmek istenen şey; Pekin’in, küresel tabloyu gördüğü, bu tablonun görünür geleceği üzerinde çalıştığı ve bunlar ışığında Çin’in kendine özgü koşullarında, gereken tedbirler aldığıdır. Habere konu yapılan hususlar, yeni ortaya çıkmış değildir. Eğer Çin Komünist Partisi’nin geçtiğimiz Ekim (2017) ayında yapılan 19. Ulusal Kongresi’nde alınmış kararlara bakılır ise, bugün Batı medyasında gündeme getirilen Çin ile ilgili hususların, aslında o Kongrede alınmış kararların hayata geçirilmesi ile ilgili olduğu görülecektir. Pekin, kendi koşullarını ve küresel koşulların bugününü ve görünür geleceğini görmüş, ihtiyaç duyduğu adımları atıyor.

Bunlar ışığında, “Çin’de hoşnutsuzluk” temalı haber ve yorumlar;  hem gerçekçi bulunmamakta, hem de maksatlı görülmektedir. Ayrıca bundan, Batı medyasının; küresel koşullardaki değişimin farkında olmadığını, hala 25-30 yıl öncesinin “düşünce kalıpları” ile hareket ettiğini, kolaycılığın (tembelliğin) “cazibesinde” hareket ettiğini çıkarmak da mümkündür.

“Çinli komünistlerin” Pekin’in “devlet kapitalizminden” ve küreselleşmeci yaklaşımından rahatsız olmaları ne kadar insanın doğasına uygun ise, Batı medyasının Dünyayı hala ABD’nin hegemonyası altında kabul etmesi de o kadar insan doğasına uygundur.

Lütfen dikkat ediniz: “Kendinde olanı” görmeyen Batı medyası, “Çinli komünistlerde” olanı görüyor!…

ABD’de, Obama döneminde, “Obama care” olarak anılan sağlık sigortası reformundan ve savunma sanayi ürünlerinin dış satımını kontrol altına almayı öngören düzenlemeden kaynaklanan “hoşnutsuzluğun” ya da şimdiki Başkan Trump’ın gümrük tarifleri ile oynamasından kaynaklanmış mevcut “hoşnutsuzluğun”, Çin’deki “hoşnutsuzluktan” bir farkı var mı diye sorsalar, olmadığını söylerim. Hatta ABD’de Başkan Trump’a yönelik çok daha ciddi bir hoşnutsuzluğun, “hoşnutsuzluk dalgasının” olduğunu düşünüyorum. Ve bu nedenle, haberde Çin ile ilgili olarak geçen “hoşnutsuzluk dalgasını” maksatlı buluyorum.

Bugün itibarıyla görünen; henüz “küresel gündemi” belirleme noktasına erişmemiş Çin’in, bu gündemi etkileyebildiği, gündemi belirleyenlerin hamlelerini boşa çıkarabildiğidir. Biz biliyoruz ki, gündemi belirlemek kadar, belirlenen gündemi hayata geçirebilmek de önemlidir. Ve bu ikisi biri birlerini tamamlamak suretiyle güce işaret ederler. Eğer gündemi belirleyenler gündemi hayata geçiremiyorlarsa; gündemi belirlemiş olmanın bir değeri kalmamakta ve bu, gündemi belirleyenlerin güç kaybı yaşadıklarının işareti kabul edilmektedir.

ABD, hala gündemi belirleyebiliyor ama, belirlediği gündemi hayata geçiremiyor. Suriye krizini başlattı, sonunu getiremedi, boşluğa yol açtı, boşluğu Rusya doldurdu. K.Kore ile nükleerden arınmaya ilişkin görüşme sürecini başlattı, süreç kontrolünden çıktı, mecra değiştirdi iki Kore arasında kalıcı barış anlaşmasının yapılması ve Çin’in de görüşmelere katılması gündeme geldi. Belirlediği gündemi hayata geçiremeyen ABD, söz konusu haberde olduğu gibi, medyayı da kullanarak, psikolojik algı operasyonları üzerinden bu engeli aşmaya çalışıyor diye düşünüyorum. Ancak ABD’nin bu yaklaşımı gerçekçi değil, olmadığı için de işe yaramıyor.

Uluslararası ilişkilerin, boşluğu kaldırmayacağı, birinin hemen boşluğu dolduracağı kabul edilir. Güç kaybı ile ortaya çıkan boşluğu, güçlenmekte olan bir başkası doldurur. Bu, uluslararası ilişkilerin doğal işleyiş sürecidir. Gördüğüm; ABD’nin, yerini Çin’e bırakacağı bir sürecin işlemekte olduğudur.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 08 Ağustos 2018.

[i] https://www.scmp.com/news/china/policies-politics/article/2158679/chinese-intellectuals-urged-toe-party-line-after?utm_source=emarsys&utm_medium=email&utm_content=20180808&utm_campaign=scmp_today&aid=190131336&sc_src=email_2315917&sc_llid=37637&sc_lid=153918004&sc_uid=Qc2KmijIx5&utm_source=emarsys&utm_medium=email, 08 Ağustos 2018.


Şİİ MİLİSLER İRAN’A NİYE DÖNÜYOR OLABİLİR?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk World Politics Review (WPR)’de yer alan kısa bir analizde[i], İran destekli Şii milislerin Suriye’den geri dönüşlerinin ABD’nin stratejisini nasıl etkilediği ele alınmıştır. Analizde ağırlıklı olarak, Suriye’den dönen Afgan Hazara’lardan oluşan Şii milisler üzerinde durulmuştur. Ancak İran’a geri dönüşlerin, sadece bunlarla sınırlı olmadığı; Irak’tan, Suriye’den ve Lübnan’dan da Şii milis dönüşleri

BİR SEÇİM BAŞARISI İÇİN GÖNDERİLEN TEBRİK MESAJININ ÇAĞRIŞIMLARI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Hindistan’da seçim sona erdi. Başbakan Narendra Modi ve partisi Bharatiya Janata Partisi (BJP) Parlamentodaki konumlarını güçlendirmiş olarak seçimden çıktılar. Pakistan Başbakanı İmran Han, Hindistan Başbakanı Narendra Modi’ye tebrik mesajı gönderiyor[i]: “Güney Asya’da barış, ilerleme ve refah yolunda birlikte çalışmayı dört gözle bekliyorum.” Cevap olumlu oluyor.

İRAN KONUSU ABD’DE DEVLETİN ZİRVESİNİ KARIŞTIRMIŞ GÖZÜKÜYOR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk İran ile gerginlik, ABD’de devletin tepesinde ciddi tartışmalara ve iddialara yol açmış gözüküyor. Temsilciler Meclisi’nde, Başkan Trump’ın savaş kararı alma yetkisinin bulunmadığı, bu yetkinin sadece Kongre’ye ait olduğu; ancak, eğer Başkan Trump “görevden alınma” konusunda köşeye sıkışırsa, bir oldu-bitti ile ABD’yi İran ile savaşa sürükleyebileceği ileri sürülüyor. Temsilciler Meclisi üyelerince

ABD İLE İRAN ARASINDA SICAK ÇATIŞMA İHTİMALİ VE TÜRKİYE

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, daha yeni ifade etmiş; yaşananlara rağmen, ABD ile İran arasında çatışma olmayacağı görüşündeyim demiş. Bu ifade, elbette ki, değerlidir. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani de, İran’ın “mantıklı” olduğu ve iyi bir “müzakereci” olduğunu açıklamış.  Rusya Devlet Başkanı Putin, Soçi’de ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’yu kabul etmesi

GÜNCEL İRAN-ABD İLİŞKİLERİ SORGULANMAYA MUHTAÇTIR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, geçtiğimiz Cumartesi (11 Mayıs 2019) günü, İran’ın resmi haber ajansı IRNA üzerinden, İran’daki siyasal muhaliflere seslenmiş; ülkenin 1980-1988 yılları arasında yaşanan İran-Irak Savaşından daha olumsuz koşullar altında bulunduğuna işaret ederek birlik çağrısında bulunmuş ve İran’ın “benzeri görülmemiş” bir ABD baskısı ile karşı karşıya bulunduğunu belirtmiştir[i]. Ruhani;

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel/Fax: +90 312 235 1841

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.