ASYA: Güncel Gelişmeler ve Analizler



MOKSOVA’NIN “ŞAM ONAYI” DAYATMASI NELER SÖYLÜYOR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan daha yeni yapılan bir açıklamada, Türkiye’nin Suriye topraklarında düzenlemeyi planladığı herhangi bir harekât öncesinde Şam hükümetinden onay alması gerektiği ifade edilmiş[i]… Zamanlaması çok manidar gelen bir gelişme… Çünkü açıklama, Türkiye’nin Fırat’ın doğusuna operasyon yapmayı konuştuğu, Ankara ile Washington’un Suriye’nin kuzeyinde güvenli bölge oluşturmayı müzakere ettiği, hatta ortak harekât merkezinin önümüzdeki hafta çalışmaya başlayacağının kamuoyuna açıklandığı bir sırada geliyor. Devamı…



LÜBNAN HİZBULLAHI’NA SİLAH VEREN ABD, YPG’YE SİLAH VERMEKTEN VAZGEÇER Mİ?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

ABD, askeri yardım paketi kapsamında Lübnan Ordusuna 150 zırhlı araç hibe etmiş[i]… ABD yıllardır Lübnan’a askeri yardımda bulunuyor. Hatta bu yardımın kapsamında zaman zaman ağır silahların ve insansız hava araçlarının olduğu da biliniyor.

ABD’nin Lübnan Ordusuna yaptığı bu yardımlar, hem Ortadoğu’daki mevcut konjonktür bağlamında, hem de Türkiye açısından çok şey söylüyor. Devamı…



SURİYE’DE ABD İLE GÜVENLİ BÖLGE GÖRÜŞMELERİ “TAM GAZ” GİDİYOR AMA…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

Bilindiği üzere, Suriye’nin kuzeyinde bir güvenli bölge oluşturulması konusu, Türkiye ile ABD arasında görüşülmektedir. Medyaya yansıyanlardan, bu görüşmeden çıkan ilk mutabakatın “ortak hareket merkezi” oluşturulması olduğu anlaşılmaktadır. Suriye’nin kuzeyinde güvenli bölge oluşturulması konusu bu mecrada iken; Türk medyasında, bugün, konu bağlamında dikkatimi çeken iki açıklama ile karşılaştım[i]. Açıklamalardan birincisi, “ABD’nin 3 planı”ndan birinin “PKK/YPG’yi İran’a karşı da hazırlıyor ve güçlendirme planıyla onları silahlandırıyor” şeklindeki açıklama idi. İkincisi de, Suriye’de güvenli bölgenin, bir öneri olarak, “Türkiye ile birlikte NATO’nun kontrolünde olması” şeklindeydi. Devamı…



KÜRESEL ISINMA VE TÜRK DİPLOMASİSİ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

Dünya medyasında birkaç gündür dikkat çekici bir haber var. Sibirya’nın, İskandinavya’nın kuzeyinin, Alaska’nın ve Grönland’ın geniş bölgelerinin alevler içinde olduğu ifade ediliyor. Anılan bölgelerde bugüne kadar genelde yıldırım düşmesi nedeniyle çıkmış yangınlar, bu yıl, iklim değişikliğinin etkisinde ortalamanın üzerine çıkan yaz sıcaklarına bağlanıyor. AB’nin Dünya gözlem programı Copernicus’un bir parçası olan Kopernik Atmosfer İzleme Servisi (The Copernicus Atmosphere Monitoring Services-CAMS)[i] uzmanları; Kuzey Kutup Bölgesi’nde bu yıl ortaya çıkan yangınları “eşi benzeri görülmemiş” diye nitelendiriyor. Bu uzmanlara göre, anılan bölgelerde hava sıcaklığı küresel ortalamadan çok daha hızlı oranda yükseliyor ve güçlü rüzgârlar yangınların “saldırgan” bir şekilde yayılmasına neden oluyor.[ii]

Anılan bölgelerde iklim ve yaşam koşulları elverişli olmadığı için, bugün itibarıyla, hem bölgedeki insan nüfusu oldukça seyrektir, hem de bölgenin yer altı ve yer üstü kaynaklarına erişim imkânı oldukça kısıtlıdır. Devamı…



TÜRKİYE’NİN SURİYE’NİN KUZEYİNDE ABD İLE BİRLİKTE ÇALIŞMASI DOĞRU DEĞİL

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

ABD ile ilgili bir haber, bir-iki gündür ekonomide yaşananlar ve yine özellikle bir-iki gündür ilgili Bakanların medyaya yansıyan açıklamaları, haberleri ve görüntüleri… Bu çalışma, bunları, bunlara yapılmış anlam yüklemelerini ve konuya ilişkin değerlendirmeleri içerir. Devamı…



TÜRK-AMERİKAN İLİŞKİLERİNDEKİ İNİŞ SÜRECİNE DAİR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

ABD Kongresi, Suudi Arabistan’a ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE)’ne “acil” kaydıyla bile olsa silah satışı yapılmasını bloke eden üç karar alıyor ve bu kararlar, onay için, Başkan Trump’a sunuluyor. Ve Başkan Trump bu kararları veto ediyor[i]. Trump’ın veto gerekçesi, Türk-Amerikan ilişkilerinin içinde bulunduğu durum nedeniyle, oldukça dikkat çekici bulunmaktadır. Başkan Trump diyor ki; Kongre’nin bu kararları, ABD’nin küresel rekabet gücünü zayıflatacaktır ve müttefiklerle/ortaklarla paylaşılan önemli ilişkilere zarar verecektir, bu nedenle kararları veto ediyorum.

Başkan Trump’ın veto gerekçesi, Türk-Amerikan ilişkilerinin bugünkü durumu ile birlikte mütalaa edildiğinde, ister istemez insanın aklına şu geliyor: Devamı…



PAKİSTAN BAŞBAKANI IMRAN KHAN HAFTAYA BEYAZ SARAY’DA…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

Pakistan Başbakanı Imran Khan, önümüzdeki hafta Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile biraraya geliyor. Görüşme konularından birinin uluslararası terörizmle mücadele olacağı ifade ediliyor[i]. Başka hususlar da var. Pakistan’ın, Afgan Talibanı’nın şiddeti azaltmasında ve Kabil hükümeti ile doğrudan görüşmelere zorlanmasında kilit bir role sahip olması nedeniyle, bu iki konunun da görüşmede gündeme gelebileceği belirtiliyor. Ayrıca, görüşmede Pakistan’dan, hem küresel ölçekte kara para aklamanın önlenmesinde ve IMF kriterlerine uymada, hem de Afganistan’ın istikrara kavuşmasında, daha fazlasını yapmasının istenebileceği de belirtiliyor. Deniliyor ki; ABD’nin gözünde, Afganistan’ın istikrara kavuşması, Pakistan’a bağlıdır ve bu, Pakistan’ın ABD’ye karşı kullanabileceği tek gerçek kozdur.

Bu görüşmeye bakılırken, esasen ABD’nin ve Çin’in Hindistan ile olan güncel ilişkilerinin, geçtiğimiz aylarda sorunlu Keşmir bölgesinde Pakistan ile Hindistan arasında yaşanan “sınırlı-küçük çaplı” sıcak çatışmanın hatırlanması icap eder. Belik bunlardan çok, “Af-Pak” bölgesinin güncel jeopolitiği ve güncel enerjipolitik hatırlanmalıdır. Devamı…



İRAN “BAHANE”, SUUDİ ARABİSTAN “ŞAHANE”!…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

Körfez bölgesindeki gerginlik yeniden tırmanıyor görünüyor. İran, Hürmüz Boğazı’nı geçen İngiliz bayraklı bir petrol tankerinden sonra, Liberya bayraklı bir petrol tankerini daha ele geçirmiş[i]

Bu gelişmeleri, öncesindeki şu iki olay ile birlikte değerlendirmek gerekir. Birincisi, İngiltere’nin, ABD’nin Körfez bölgesinde deniz ulaşım güvenliğini sağlamak için çok uluslu deniz görev gücü oluşturma çağrısına, önce olumsuz cevap vermesi, sonra isteksiz olarak (ve bunun İran’a yönelik olmadığını belirterek) sadece bir gemiyle cevap vermesidir. İkincisi de, İran’a ait bir petrol tankerinin Temmuz ayı başında, Cebelitarık Boğazı’ndan geçerken, Suriye’ye yönelik ambargoyu ihlal ettiği gerekçesiyle, İngiltere’ye bağlı Cebelitarık Özerk Bölgesi yetkililerince limana çekilmesidir. Bu arada, bir Afrika ülkesi olan Liberya’nın Afrika asıllı Amerikalıların ülkesi olarak bilindiği de hatırlanmalıdır. Devamı…



SURİYE İÇ SAVAŞINDA YENİ MECRA

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

WPR’nin Suriye iç savaşının sona erebileceğine ancak krizin devam edeceğine dair kısa analizinde[i]; Beşar Esad’ın,  iç savaşta hedef aldığı bölgeler de dâhil, şimdi ülkeyi yeniden inşa etme zorluğuyla karşı karşıya bulunduğu ifade ediliyor. BM’nin 250 milyar dolar olarak tahmin ettiği Suriye’nin yeniden inşa maliyetini, Moskova da dâhil Esad’ın müttefiklerinin üstlenmeyeceği ileri sürülüyor. Analizde; iç savaşın henüz bitmediğine, ülkenin kuzeybatısındaki İdlib’de devam ettiğine, İdlib’de Rusya destekli hükümet güçleri ile o bölgede görev yapan Türk kuvvetlerinin zımni koruması altındaki İslamcı milislerin çatıştığına işaret ediliyor. Ve iç savaş nedeniyle toplam 5.6 milyon Suriyelinin ülkeden kaçtığı, komşu ülkelere ve Avrupa’ya sığındığı, iç savaş rüzgârı hız kesse bile bunların ne zaman Suriye’ye döneceğinin belirsiz olduğuna dikkat çekiliyor. Devamı…



ÇİN İRAN-ABD GERGİNLİĞİNİN NERESİNDE?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

ABD-İran gerginliği tırmanıyor gözüküyor. İran’ı çevreleyen ABD askeri varlığı çok belirgin iken; ABD, Hürmüz Boğazı’nı kullanan petrol ve doğal gaz tankerleri ile ilgili son olayları öne sürerek, şimdi de Hürmüz Boğazı’nda ve boğazın iki yanındaki Basra ve Umman Körfezlerinde ulaşım güvenliğini sağlamak için kendisi liderliğinde çok uluslu bir deniz görev gücünün oluşturulması çağrısında bulunmuştu. Çin, ABD ile İran arasında bir çatışma istemiyor ve bu yönde çağrıda bulunuyor. Durum böyle olmasına rağmen; ABD’den gelen son çağrı, Çin açısından bir tartışma başlatmıştır. Deniliyor ki, Çin’in Körfez bölgesinde ABD liderliğinde oluşturulacak çok uluslu deniz görev gücüne katılma ihtimali sıfıra yakındır: Ancak, Çin, “tam” bir İran-ABD savaşı çıkarlarına aykırı olacağından, bunu önlemek için, “gayri resmi” olarak, bu konuda ABD’ye destek verebilir[i]. Hatta ABD’nin İran ile “tam” bir savaş girmesi durumunda Güney Çin Denizi anlaşmazlığına angaje olmuş ABD savaş gemilerinin buradan Körfez bölgesine kaydırılması Çin açısından olumlu bir durum olsa da, bu olumlu durumun, ABD ile İran arasından “tam” bir savaşın çıkmasının Çin’in çıkarlarına vereceği zararın karşısında fazla anlamlı olmayacağı da ifade ediliyor.

Konu, önemlidir. Önemli olması nedeniyle, bu konuya ilişkin tartışmanın daha büyük bir ölçekte ele alınmasına ihtiyaç olduğu değerlendirilmektedir. Devamı…

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel: +90 532 414 48 98

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.