ASYA: Güncel Gelişmeler ve Analizler



ABD ORTADOĞU’DA “BİR ŞEYLERİN” PEŞİNDE DE…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

WPR (World Politics Review)’nin IŞİD konusundaki kısa analizi dikkatimi çekti. Analizde[i] özetle aşağıdaki hususlar yer alıyor. Devamı…



ABD’NİN MÜNHASIRAN ASYA’YA ANGAJE OLMASI, ORTADOĞU VE TÜRKİYE

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

ABD’nin Asya ile yakından ilgilenmesi gerektiğine işaret eden ve bu bağlamda Başkan Trump’ı eleştiren bir makale ile karşılaşınca, ilk aklıma gelen Ortadoğu ve Türkiye oldu. Acaba ABD’nin münhasıran Asya’ya angaje olması ışığında, Ortadoğu, Suriye krizi ve Türkiye ile ilgili son gelişmeler ne gibi çağrışımlara yol açıyor, buna bakmaya çalıştım.

2010-2013 yılları arasında ABD’nin Singapur Büyükelçisi olarak görev yapmış David Adelman; “The US needs to get back into Asia and be a stable counter to China’s influence” başlıklı makalesinde[i]; Çin’in Güneydoğu Asya’daki küçük komşuları üzerinde baskısı artarken, ABD’nin yapması gerekenlere işaret ediyor. Diyor ki; ABD, Asya’daki varlığını derinleştirmeli, bağlarını genişletmeli (ve güçlendirmeli), Çin’in etkisini dengelemeli ve yani Asya’ya geri dönmelidir. ABD’de ilginin yaklaşan 2020 Başkanlık seçimine kaydığına işaret edilmek suretiyle, bir anlamda Asya’nın ihmal edildiği ifade edilmek isteniyor ve ABD’nin Asya’daki güvenirliğinin her zamankinden daha önemli olduğuna dikkat çekiliyor. Devamı…



ARA SEÇİMLERDE FİLİPİNLER: BİR KESİT

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Mayıs 2019’da Filipinler’de ara seçimler var. Bu seçime dair değerlendirmelerde, bir taraftan Filipinler Devlet Başkanı Duterte’nin “siyasi hanedanlığından” bahisle bunda başarılı olup olmadığı sorgulanıyor, diğer taraftan da Duterte için “Doğu’nun Trump’ı” nitelemesi yapılıyor. Devamı…



IŞİD’IN SRİ LANKA’DA NE İŞİ VAR?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

I. WPR (World Politics Review) tarafından yapılmış kısa bir analizde, geçtiğimiz günlerde Sri Lanka’da Kiliselere ve Batılı turistlerin tercih ettiği lükse otellere yapılan, 321 kişinin hayatını kaybettiği, 500’den fazla kişinin yaralandığı ve IŞİD’ın üstlendiği terörist saldırılar için, terörizmin yeni bir türü olduğu ifadesi kullanılmış[i]

Ancak analize bakıldığında, bu saldırılardan nasıl bir terörizm tiplemesine ulaşıldığı çok açık değil… Sri Lanka’nın çok dilli, çok ırklı, çok dilli yapısı biliniyor. Keza bu ülkenin, şimdi hız kesmiş olsa da, çok ciddi ve çok kanlı (toplamda yaklaşık 100 bin kişinin hayatını kaybettiği) bir terörizm sorununu yaşadığı da bilinmektedir. Jeopolitiğinin, Çin ile birlikte, çok değer kazandığı da görülmektedir.

Analizde, nüfusun % 10’na yakın kısmını teşkil eden Müslümanlara karşı bir süredir Sri Lanka’da yürütülen karşı politikaya işaret ediliyor. Bu işaret, saldırıyı IŞİD’ın üstlenmesi ile birlikte mütalaa edildiğinde, adeta doğal bir şekilde, hem Sri Lanka’da, hem de Dünya da İslam karşı cephenin güçleneceği sonucuna ulaşılmaktadır. Devamı…



ÖNCESİ İLE BİRLİKTE ORTADOĞU’DAKİ GÜNCEL GELİŞMELER VE ÇAĞRIŞIMLARI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

(Bu çalışma, 25 Nisan 2019 günü, Sancak Dostları Vakfı’nda verilen konferansın, gözden geçirilerek güncellenmiş metnidir.)

I. Niçin Ortadoğu’daki güncel gelişmeleri ele alma ihtiyacı duydum? Bunun asıl nedeni, bu gelişmelerin Türkiye ile yakından ilgili olması ve Türkiye’nin varlığı ve geleceği ile ilgili olarak duyduğum endişedir. İkincisi de, bu sorunun cevabının, bu coğrafyanın yakın tarihinde ve jeopolitiğinde saklı olması, bu suretle onlara özetle değinerek Ortadoğu’daki gelişmelerin önemine dikkat çekmek istememdir.

2011 yılında Suriye krizi başlayana kadar, Ortadoğu denilince hemen herkesin aklına ilk gelen Filistin-İsrail anlaşmazlığı olurdu. Şimdi öyle değil. Bugün, akla ilk gelen, Suriye’deki durum. Filistin-İsrail anlaşmazlığı, biraz geri planda kalmıştır. Ancak gündemdeki bu sıralama değişikliği, bana göre, “şekli”; gerçek sorun yine aynı. Yani Filistin-İsrail anlaşmazlığı… Artık Dünyanın en büyük enerji üreticilerinden biri olan ABD, yıllardır yakından tanıdığı ve ciddi deneyim sahibi olduğu Ortadoğu’da, bugün de, enerji politik bağlamında Filistin-İsrail anlaşmazlığını kullanıyor.  Devamı…



ABD KATAR’DA TALİBAN İLE “NİYE” VE “NEYİ” GÖRÜŞÜYOR?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Bu hafta Katar’da gerçekleşmesi beklenen Afganistan konusundaki ABD-Taliban görüşmesi yapılamamış, ertelenmiş… Bu gelişme, “yalpalama” olarak yorumlanıyor[i]. Ancak ertelemenin, görüşmenin katılımcı listesi ve gündemi ile ilgili bir anlaşmazlıktan ileri gelmediği; sorunun, barışı sağlamaya dair bu girişimin zamanlaması olduğu ifade ediliyor.

Deniliyor ki, tarafların Afganistan’da barışı sağalama isteğinden şüphe duyulmamaktadır. Bu görüşe belki Taliban açısından iştirak edilebilir. Fakat ABD açısından aynı şeyi söylemek bana güç gelmektedir. Çünkü Afganistan’a barış gelmesi demek, ABD’nin Afganistan’daki varlığına ihtiyaç duyulmaması, dolayısıyla Afganistan’ı terk etmek zorunda kalması demektir. Peki, ABD, bugün ve görünür gelecek itibarıyla, Afganistan’ı terk edebilir mi? Devamı…



ÇİN’E BAKARKEN BUNU DA GÖRMEK GEREKMEZ Mİ?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Bu çalışmanın konusu, Çin hakkında dikkatimi çeken, gelecek adına anlamlı bulduğum bir makaledir[i]. Makalenin çıkış noktası, Çin’in “açık sözlü ve reformist” Maliye Bakanı Lou Jiwei’nin görev yerinin değiştirilmesi, daha alt seviyede bir göreve getirilmesi… Bu görev yeri değişikliği; önceki Maliye Bakanlarının görevden ayrılma yaşları ve görev süreleri ile karşılaştırılıyor, bunlarla paralellik arz etmediğine işaret ediliyor ve görev değişikliği (eski deyimle “tenzili rütbe”), Lou’nun “açık sözlü ve reformist” olmasına bağlanıyor. Devamı…



SUDAN ÜZERİNDEN EŞ ZAMANLI İKİ FARKLI KÜRESEL EĞİLİM

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Bugün itibarıyla, ülkelerin yönetimi konusunda, Dünyanın eş zamanlı iki farklı eğilimin etkisinde olduğu gözüküyor. Birincisi evrensel hale gelmiş Batılı değerlerin bayraktarlığını yapan ABD’de, Başkan Trump ile görülmeye başlanan, evrensel demokrasiden ve hukuktan uzaklaşma eğilimi (uluslararası hukuku açıkça yok varsayma ve uluslararası kurumlara sırtını dönme eğilimi); aynı şekilde küresel hegemonik güç olma yolunda istikrarlı bir şekilde ilerliyor gözüken Çin’de görülen, içeride muhalif görüşlere hoşgörüsüzlük, sadakatin ve uyumun ödüllendirildiği merkezi liderliğe doğru bir gidiş ve bu gidişin geçen her gün biraz daha güçlenmekte olmasıdır. İkinci eğilim de, son birkaç ay için, gelişmemiş ya da gelişme yolundaki ülkelerde görülen, uzun yıllar ülkelerini yönetmiş isimlerin değişmiş olmasıdır. Uluslararası politikaya ilişkin gelişmelerden, gelişmemiş ya da gelişme yolundaki ülkelerde görülen yönetim değişikliğine, aynı durumdaki başka ülkelerin de dahil olabileceği çıkarılmaktadır. Devamı…



ABD NE İLE UĞRAŞIYOR, TÜRKİYE NE İLE!…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Hudson Institute uzmanları, geçtiğimiz günlerde, Washington’da, IŞİD sonrası Irak’ın ve Suriye’nin geleceğini masaya yatırmış[i]

Bu etkinlikte öne çıkan görüşlerden bazıları şunlar:

– IŞİD’ın yenilmesi ile iş bitmiş olmuyor. Sorun devam ediyor.

– ABD, İran’ın Irak’taki ve Suriye’deki yükselişine kör gözle bakmıştır.

– ABD, Sünni Arap müttefikleriyle yakın çalışmalıdır.

– Rusya’nın Suriye’deki askeri varlığını artırması ve Irak’taki İran nüfuzu ABD’nin bölgedeki menfaatlerini tehlikeye atmıştır.

– IŞİD, Suriye’de yenilmiş ama, Irak’ta El Kaide modeliyle çalışmaya devam ediyor. Eğer IŞİD Irak’ta var ise; bu, Suriye’de de olacağı anlamına gelir. Devamı…



ABD’NİN İRAN DEVRİM MUHAFIZLARINI TERÖR ÖRGÜTLERİ LİSTESİNE DÂHİL ETMESİ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

ABD Başkanı Trump, İran Devrim Muhafızları Komutanlığı’nı uluslararası terör örgütleri listesine dâhil eden kararı imzalamış… Karar, önümüzdeki haftadan itibaren uygulanmaya başlanacakmış[i]… ABD’nin; bu karar sonrasında, uluslararası terörizmle mücadeleye, özellikle terörizmin finansmanının önlenmesine dair mevcut uluslararası düzenlemelere dayandıracağı yaptırımları devreye sokacağı ifade ediliyor. Buna bağlı olarak kararın akla gelen ilk sonucu, İran’ın ve Devrim Muhafızları Komutanlığı unsurlarına ev sahipliği yapan ve onlarla “iş yapan” ülkelerin yeni yaptırımlar ile karşı karşıya kalacağı olmaktadır. Bu bağlamda öne çıkan ülkeler, Irak, Lübnan, Suriye ve Yemen olmaktadır. Bu da, Tahran üzerindeki baskının, sadece İran’da değil, İran’ın nüfuz alanına dâhil bu coğrafyalarda da artacağı anlamına gelmektedir.

İsrail’de Başbakan Netanyahu, ABD Başkanı Trump’ın imzaladığı söz konusu karardan büyük bir memnuniyet duyduğunu açıklamıştır.

İran, ABD’nin bu kararına tepki olarak, sorumluluk alanına Ortadoğu da dâhil olan ABD Merkez Komutanlığı (USCENTCOM)’nı terör örgütü sayan bir karar almıştır. Devamı…

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel/Fax: +90 312 235 1841

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.