BAŞKAN TRUMP NASIL GÖRÜLÜYOR?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

ABD’nin muttali olabildiğim dış politikaya ilişkin güncel tasarrufları ışığında, Başkan Trump hakkında “Başkan Trump: Nereden Nereye?” başlıklı kısa bir yazı yazdıktan hemen sonra, aynı konuda ama benim yazımdan farklı bir yazı ile karşılaştım. Steven Met, “How to Fix the Flaws in Trump’s Approach to U.S. National Security” başlıklı yazısında[i] ile Başkan Trump’a somut eleştiriler yöneltiyordu. Tabiatıyla dikkatimi çekti. Yazının içeriğine genel olarak aşağıda yer veriyorum. Yazının içeriği, bende Türk siyasetine ilişkin çağrışımlara da yol açtı. Örneğin Başkan Trump için ifade edilen hususların bir kısmı, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı çağrıştırıyor diye düşünüyorum.

Yazar; son dönemde, Başkan Trump’ın dış ve ulusal güvenlik politikaları alanında somut kazançlar sağladığını söylüyor. Ancak bunun, ABD’nin ittifak ve ortaklıklarındaki tehlikeli düşüş ile ABD’nin küresel etkisindeki erozyonu ortadan kaldırmadığını; Trump Yönetimi ile birlikte, ABD’ye yıllarca iyi hizmet etmiş Dünyaya ilişkin yaklaşımın çöktüğünü, Trump Yönetiminde göze çarpan bir değişiklik olmadığını ileri sürüyor. Yazara göre, Başkan Trump, ulusal öncelikleri ve hedefleri ortaya çıkaran geniş bir başkanlık vizyonunu yansıtamamıştır. Başarılı başkanlar kendi uzmanlıklarının ve zamanlarının sınırlarını kabul eder ve buna göre hareket ederken, Başkan Trump bunları yapmamıştır. Başkan Trump, ABD’yi nasıl daha güvenli ve etkili hale getireceğine dair net bir vizyona sahip olduğunu ortaya koyamamıştır. Bunun yerine kısa vadeli politika kazanımlarına ve medyanın geniş ilgi gösterdiği ancak dış ve ulusal güvenlik politikaları bağlamında çok az anlamlı olan yüksek profilli yurtdışı gezilere odaklanmıştır. Dış ve ulusal güvenlik politikalarına dair karmaşık sorunlar ile uğraşırken, o konuların gerçek uzmanlarından istifade ettiğine dair herhangi bir gösterge yok; bunun yerine, kendi görünür içgüdülerine güvenmiş, bununla hareket etmiştir. Tutarlılık çok azdır. Tutarlılığın çok az olması, zarara yol açmakta, dostların ve düşmanların tehlikeli yanlış algılamalarına ve yanlış hesaplamalarına kapı açmaktadır.

Yazıda, ABD’nin küresel stratejisinin ve Dünyadaki rolünün dikkatlice ve düşünceli bir şekilde gözden geçirilmesine çok fazla ihtiyaç duyulduğu bir sırada, Başkan Trump’ın bu doğrultuda bir tane bile tasarlamada bulunmadığı; bunun yerine, konudan konuya, meydan okumadan meydan okumaya atladığı ifade ediliyor. Başkan Trump’ın, ABD’nin düşmanlarının ve ortaklarının Dünyayı nasıl gördüklerine dair sınırlı bir anlayışa sahip olduğu ileri sürülmektedir. Deniliyor ki; Başkan Trump, kendi dönemine odaklanmış; Başkanlık döneminin sonunda ABD’nin Dünyadaki durumu konusunda çok az endişe duyuyor. Yazara göre; ABD’nin siyasal sisteminde, dış ve ulusal güvenlik politikasına dair konularda kamuoyu önemlidir. Bu nedenle etkili başkanlar, bu konularda sürekli olarak seçmenin karşısına çıkıp onları etkilemeye, bu suretle toplumun bu konulara ilişkin beklentilerini yönetmeye çalışırlar. Yazar, Başkan Trump’ın, 2020 seçimlerinden çok, ABD’nin güvenliğinin uzun vadeli güçlendirilmesine odaklanması gerektiğini; ancak olaylar üzerinden dışa yansıyan kişiliği ve strateji mantığındaki belirsizlik nedeniyle, bunu pek mümkün görmüyor. Bu tabloda, Başkan Trump’ın felaketlerden kaçınmak için gösterdiği tutkunun dışında umulacak olumlu bir şey olmadığını söylüyor.

Yazının yukarıda verilen içeriğine, katılmamak elde değil. Başkan Trump ve ABD’nin Trump Yönetimi ile birlikte geldiği nokta ortadadır. Yazıda Başkan Trump’ın kendisi ve yönetimi hakkında ifade edilen hususların bir çoğu, bir süredir Türkiye ile ABD arasında yaşanmakta olanlar ile örtüşmektedir.

Ancak “Başkan Trump: Nereden Nereye?” başlıklı ve 9 Temmuz 2019 tarihli kısa yazımda da[ii] ifade ettiğim üzere; ABD açısından bakıldığında, gerek Trump Yönetimindeki isim değişikliklerinin seyrinin, gerekse olaylardan çıkarılan enerjipolitik yaklaşımın işaret ettiği hususlar vardır. Bu hususlar, bana göre; Trump Yönetiminin, hem gerçek uzmanlarından istifade edilerek ABD için hazırlanmış küresel bir stratejiye sahip olduğunu, hem de ABD’nin Dünyadaki rolünün bu strateji üzerinden sürdürülmesinin ve güçlendirilmesinin amaçlandığını söylemektedir. Başkan Trump’ın “başladığı nokta” ile bugün gelmiş olduğu nokta farklıdır. Zaman aralığı kısa tutulduğunda Başkan Trump vizyonsuz ve tutarsız görülebilir. Ancak seçim kampanyasındaki “Yeniden Büyük Amerika” söylemi ve son dönemde kendisini belli eden “enerjipolitik” merkezli dış politika uygulamaları birlikte mütalaa edildiğinde, bugün itibarıyla, vizyonsuzluk ve tutarsızlık iddiaları havada kalmaktadır.

Son söz: Düşünce kuruluşlarının “parayı verenin düdüğünü çaldıkları” bir Dünyada, yaklaşan 2020 Başkanlık Seçimini hatırlayarak, Trump Yönetiminin nazarımda geçen her gün biraz daha belirginleşen enerjipolitik merkezli dış politika yaklaşımı ışığında, bahse konu yazıyı bu seçimin erken başlamış kampanya sürecinin bir parçası olarak görmek mümkündür diye düşünüyorum.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 13 Temmuz 2019.

[i] https://www.worldpoliticsreview.com/articles/28027/how-to-fix-the-flaws-in-trump-s-approach-to-u-s-national-security, 13.7.2019.

[ii] http://ascmer.org/baskan-trump-nereden-nereye/, 13.7.2019.


ÇİN İRAN-ABD GERGİNLİĞİNİN NERESİNDE?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı ABD-İran gerginliği tırmanıyor gözüküyor. İran’ı çevreleyen ABD askeri varlığı çok belirgin iken; ABD, Hürmüz Boğazı’nı kullanan petrol ve doğal gaz tankerleri ile ilgili son olayları öne sürerek, şimdi de Hürmüz Boğazı’nda ve boğazın iki yanındaki Basra ve Umman Körfezlerinde ulaşım güvenliğini sağlamak için kendisi liderliğinde çok uluslu bir

ÇİNLİ AMİRAL KİME NİYE NE DEDİ?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Çin Askeri Bilimler Akademisi Başkan Yardımcısı Tuğamiral Lou Yuan; Shenzhen’de, Çin-ABD ilişkilerinin mevcut durumu hakkında yaptığı konuşmada, Doğu Çin Denizi ile Güney Çin Denizi’nde devam eden anlaşmazlıkların, ABD’ye ait iki uçak gemisinin batırılması suretiyle çözülebileceğini söylemiş[i]… Amiral’in konuşmasındaki tek dikkat çekici husus bu değil. Amiral, Çin-ABD ticaret savaşının

ABD TEMSİLCİLER MECLİSİ’NİN NDAA’DA YAPTIĞI DEĞİŞİKLİKLER VE ÇAĞRIŞIMLARI

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (National Defense Authorization Act-NDAA) tasarısı, ABD Temsilciler Meclisi’nde değişiklikler ile onaylanmıştır. Tasarının kanunlaşabilmesi için, ABD mevzuatına göre, Senato’dan da geçmesi ve Başkan tarafından imzalanması gerekmektedir. Yani NDAA’nın yürürlüğe girebilmesinin önünde daha uzun bir süreç bulunmaktadır. Böyle olmasına rağmen, Temsilciler Meclisi’nin onay verdiği tasarıdaki değişiklikler,

RUSYA VE MENA BÖLGESİ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı CSS (Center for Security Studies), Rusya’nın MENA (Middle East and North Africa) bölgesi ile olan güncel ilişkilerini ele alan bir analiz[i] yayınlamıştır. Analizin başlığında “Arap Dünyası” geçmiş olsa da, Ortadoğu’da Arap olmayan ülkeler olması nedeniyle, burada “MENA bölgesi” ifadesinin kullanılması tercih edilmiştir.

BAŞKAN TRUMP: NEREDEN NEREYE?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Başkan Trump’ı eleştiren ilginç bir çalışma… Çalışmada geçen, Başkan Trump’ın K.Kore yaklaşımının bir benzerini İran’a da uygulayabileceği, yani yaptırımlara rağmen İran ile de görüşe bileceği; ekibinin sürekli değiştiği; senkronize olmayan bir ulusal güvenlik ekibi ile çalıştığı; Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton’ı artık uzağında tuttuğu yolundaki ifadeler[i] dikkatimi çekti.

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel/Fax: +90 312 235 1841

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.