MÜNİH’İN HONG KONG’UN YERİNİ ALMASI ÖNERİSİ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı

Hong Kong, daha önce Britanya Krallığı’na (İngiltere’ye) bağlı iken 01 Temmuz 1997 tarihinden itibaren Çin’e bağlı “özel yönetim” bölgesine dönüşen, bu tarihten itibaren “bir devlet, iki sistem” olarak ifade edilen bir yaklaşım ile Pekin tarafından “uzaktan” yönetilmektedir. Çin’in ana karasının bir parçasıdır. Hong Kong, Çin’in güney kıyısında yer alan bir liman kentidir. “Asya’nın Dünya kenti” olarak bilinir. Bir iş, ticaret, finans, taşımacılık, ulaştırma ve haberleşme merkezidir. Bu özellikleri ile (özellikle iş, ticaret ve finans merkezi olma özelliği ile) bütün Dünyada öne çıkmıştır.

Bilindiği üzere, Donald Trump’ın ABD’de Başkanlık koltuğuna oturması ile birlikte, Çin ile ABD arasında bir ticaret “savaşı” başlamıştı. Bugün bakıldığında, ticaret ile başlayan rekabetin gerçekte diğer alanlarda sıçradığı; ABD’nin, Çin’i çevrelemeyi ve kontrol etmeyi öngören kapsayıcı bir politika izlediği görülmektedir. İşte bu böyle bir tabloda, ilginç bir tesadüf (!) olarak Hong Kong’un Çin’e bağlanmasının 22. yılında (yani 02 Temmuz 2019 tarihinde) ve Mayıs-Haziran 1989’daki “Tiananmen Meydanı Olayları”nı çağrıştırır bir şekilde, Hong Kong’da suçluların Çin’e iade edilmesine dair bir yasa tasarısı üzerinde Hong Kong’da protesto gösterileri başlamıştır. Bu gösteriler, halen devam etmektedir. Yasa tasarısı Pekin tarafından geri çekilmesine rağmen, protesto gösterileri kalıcı bir boyut göstermeye ve şiddet içermeye başlamıştır.

Bu durum, ticaret ve finans alanında yabancı sermayenin, yabancı şirketlerin ve yabancı uzmanların Hong Kong’dan kaçmalarına (ayrılmalarına) yol açmıştır. İşte böyle bir ortamda, iyi-güvenilir-istikrarlı bir yönetime duyulan ihtiyaca işaret edilmek suretiyle, Almanya’nın Münih kentinin, doğru bir yönetişimle, Hong Kong’un yerini alabileceği ifade edilmiştir.[i] Münih’in, hâlihazırda bölgesel bir iş ve finans merkezi olmasının, yenilikçiliğe açık olmasının, kültürünün ve sunduğu yaşam kalitesinin, Hong Kong’un yerini alma açısından oldukça elverişli olduğuna dikkat çekilmiştir.

Hong Kong’daki protestoların geldiği bu nokta, dikkat çekicidir, düşündürücüdür ve yol açtığı çağrışımlar vardır.

Her şeyden önce, protestoların geldiği noktadan hareketle, Hong Kong’a bu şekilde yaklaşılması, yani yerini Münih’in alabileceğinin düşünülmesi, tartışmaya açıktır. Hong Kong’un tarihsel açıdan belirgin bir geçmişi ve bunun bugüne kadar gelmiş yansımaları vardır. Bunlar görmezden gelinemez. Yani Hong Kong, salt iş, ticaret ve finans açılarından görülemez. Küresel konjonktür ışığında, ciddi politik yansımaları ve dolaylı bir askeri boyuta da sahiptir. Hong Kong’a bakılırken, bunların hepsini birlikte görmek gerekir.

İkinci olarak, Münih’in Hong Kong’un yerini alması görüşüne bakarken, bunun Çin’i rahatlatabileceği, Almanya’nın eriştiği gücü “cilalamak” anlamına geleceği akla geliyor ki; bunlar, doğal olarak tartışmaya oldukça açık ve küresel dengeler açısından irdelenmesi gereken hususlardır.

Üçüncü olarak, hâlihazırda Asya’nın her anlamda küresel politikada öne çıktığı gerçeğini görmek gerekir. Münih önerisi, bu gerçeğin ömrünün kısalığının bir işareti olarak görülebilir mi? Yani Çin’in son 20-25 yıldaki yükselişinin tersine bir süreç içerisine girdiği öngörüsü var ve Münih önerisi, bu öngörünün ürünü diye düşünülebilir mi? Böyle bir öngörüyü tamamen dışlayamam. Ancak sonuçlarının bütün Dünya için ciddi bir felaket olabileceğini düşünüyorum. Çünkü bir taraftan aklıma, Çin’in borçlandırma ve dış yatırımlar üzerinden işleyen diplomasisi (bütün Dünyaya yayılmış yatırımları) aklıma geliyor; diğer taraftan da Trump Yönetiminin Pekin karşısındaki pozisyonunun güçlendiğine dair işaretler görüyorum, sezgilerim bunu söylüyor.

Bununla beraber, Çin’e dair “gerçekler” ile küresel politikada yeni mücadele alanı olarak her gün biraz daha kendisini belli eden Arktika (Asya’nın kuzeyi), tam tersi şeyler söylüyor. Asya ve Çin, küresel politikada ilgi odağı olmaktan çıkması oldukça uzak bir ihtimal olarak görülmektedir. Almanya’nın parıldayan gücü, Avrupa’yı (AB’yi) yeniden küresel politikada öne çıkarmaya yeter mi sorusu akla geliyor.

Ya da Asya’nın (Çin’in) küresel poliitkada ilgi odağı olmaya devam etmesi, “sıcak çatışma” riskinin yüksek görülmesi ile birlikte mütalaa ediliyor da, iş ve finans dünyası buna tedbir alma peşinde mi? Münih önerisini böyle mi görmek gerekir?

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 24 Eylül 2019.

[i] https://www.scmp.com/comment/opinion/article/3029829/munich-city-hong-kong-can-be-right-governance?utm_medium=email&utm_source=mailchimp&utm_campaign=enlz-scmp_today&utm_content=20190924&MCUID=6453d665d8&MCCampaignID=e209e22e37&MCAccountID=3775521f5f542047246d9c827&tc=8, 24.9.2019.


2019’DA TÜRK DIŞ POLİTİKASI VE DIŞ POLİTİKADA 2020 ÖNGÖRÜSÜ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Türkiye, 2019 yılında, dış politikada, çözümlerin değil, sorunların bir parçası oldu. Sergilenen dış politika anlayışı ve uygulaması ile, daha sorunlu, soru işaretlerinin daha çok olduğu bir dış politika görünümü ortaya çıktı.

KANAL İSTANBUL: GERÇEĞİ YANSITMAYAN KOMİK BENZETMELER VE GERÇEKLER

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Kanal İstanbul konusundaki tartışma giderek, hem “ciddiyet kaybediyor”, hem de “ciddiyet kazanıyor”. Ciddiyet kaybediyor. Çünkü deniliyor ki, Kanal İstanbul ne ise, Süveyş Kanalı ve Cebelitarık Boğazı da odur. Ciddiyet kazanıyor. Çünkü kamuoyunun haberler, yorumlar ve değerlendirmeler üzerinden konu hakkında bilgi sahibi olması, tartışmayı siyasal iktidarın monologu olmaktan çıkarıp ciddi bir

SURİYE VE SURİYELİLER YETMEDİ, ŞİMDİ DE LİBYA VE LİBYALILAR MI? DIŞ POLİTİKADA HEP SORUN… NİYE İYİ BİR ŞEY YOK?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Libya ile “askeri” anlaşma yolda… Anlaşma metni hafta başında TBMM Dışişleri Komisyonu’nda görüşülecekmiş. Anlaşma ortak tatbikatı ve “operasyonu”, istihbarat paylaşımını ve askeri teçhizat verilmesini kapsıyormuş…[i] Geçtiğimiz 7 Aralık’ta, Resmi Gazete’de, 7195 sayılı, Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında Akdeniz’de deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin Mutabakat Muhtırasının onaylanmasının

ÇİN, RUSYA İLE DEĞİL, ABD İLE ORTAK OLMALI!…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Rusya ile Çin, geçtiğimiz günlerde, toplam uzunluğu 2.900 km. ve toplam maliyeti 55 milyar dolar olan, Çin’e yılda 38 milyar m³ doğal gaz taşıyacak, “Sibirya’nın Gücü” boru hattı projesini hizmete sokmuştu. Münhasıran bu projeden hareketle, Rusya-Çin ilişkilerinin geçmişine de değinilerek ve bunlar gerekçe gösterilerek, Çin’in Rusya ile değil,

ANKARA’NIN IKBY’NE YAKLAŞIMINDA ESKİYE DÖNÜŞ MÜ VAR? SURİYE’NİN KUZEYİNDEN ALGILANAN TEHDİT VE IKBY

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başbakanı Mesrur Barzani, geçtiğimiz günlerde Türkiye’ye geldi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kabul edildi. IKBY Başbakanı’nın bu ziyareti; aşağıda belirttiğim işaretler ve değerlendirme ışığında, bende, Türkiye’nin Suriye’ye ve Kürtlere ilişkin yaklaşımında 2-3 yıl öncesine dönüş olduğu algısına yol açmıştır.

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel/Fax: +90 312 235 1841

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.