ABD’NİN İRAN YAPTIRIMLARINI SORGULAMA…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas İran’ı ziyaret ederken, bu ziyaret ile eş zamanlı olarak İran’dan bir açıklama ve bir eylem geliyor[i]. Açıklama, bir uyarı. İran; Avrupa’ya, bağları normalleştirme, ekonomik ilişkileri normale dönmesini sağlama uyarısı geliyor. Eylem de; İran, aynı anda altı hedefi izleyebildiği ve savaş uçaklarını, bombardıman uçaklarını, droneleri ve füzeleri yok etme yeteneğine sahip olduğu ileri sürülen, kendi üretimleri, yeni hava savunma sistemi Khordad 15’i açıklaması. Khordad 15’i kamuoyu ile paylaşıyor.

ABD-İran gerginliğini takip etmeye çalışan birisi olarak iki husus aklıma geliyor.

Birincisi, Çin, henüz ABD’nin yerini doldurmaya hazır değil iken ya da Çin açısından yavaş yavaş ciddi soru işaretleri belirmeye başlamış iken; acaba İran, bu yaptığı ile, Avrupa’yı ABD’nin etki alanında tutma gibi bir işlevi yerine getiriyor olabilir mi? Yani ABD ile İran arasında bugün yaşananlar, 1979’dan beri taraflar arasında mevcut olduğu varsayılan ve “çok derinden işlediği” düşünülen örtülü ilişkilerin güncel bir işareti gibi görülebilir mi? Büyük/yüksel idealler, büyük/yüksek fedakarlıkları gerektirir. Orta ve uzun vadede “kazı gelecek” bir iş için, bugün “tavuk esirgenmez” şeklinde düşünülemez mi?

İkincisi de, ABD’nin geçmiş ve bugünkü İran yaptırımlarının nelere “kadir” olduğunun gözler önüne serili olmasıdır. İran, hem kendi füzelerini, hem de kendi füze savunma sistemlerini geliştirmiştir. İran’ın ABD karşısında geliştirdiği “asimetrik” mücadele araçlarına/taktiklerine girmiyorum bile…

ABD’nin, bütün Ortadoğu’ya yayılmış denizaşırı askeri varlığı yok mu? ABD, çoğu Ortadoğu ülkesi üzerinde hala ciddi nüfuz sahibi değil mi? Bunlardan, ABD’nin, bölgede İran’ı adeta çevrelemiş olduğu anlamı çıkmıyor mu? Hal böyle iken; ne dersiniz, ABD’nin, bu İran’ı karşısına almasına inanılabiliyor mu? ABD’nin, bölgede başka bir oyun peşinde olabileceği akla gelmiyor mu? ABD ile İran arasında “çok derinden işlediği” düşünülen örtülü ilişkiler varsayımı hatırlandığında; İran’ın, böyle bir oyun için, ABD lehine “maskeleme” işlevini yerine getirdiği düşünülebilir mi? Görünen ABD’nin İran niyetine işaret ediyor olsa da, acaba niyet farklı olabilir mi? Kısmet kime, göreceğiz.

Uluslararası ilişkiler (dış politika), bir devletin varlığı ve geleceği ile ilgili bir alandır. Bu alanda, sürprize yer yoktur. Çünkü bu bağlamda sürpriz, bir devletin varlığını ve geleceğini tehlikeye atabilecek derecede ciddi risk demektir. İş bu yazı, bugün itibarıyla çok düşük ya da “olamaz” derecesinde görülen bir riske işaret eder. Uluslararası ilişkilerde “örtüye” ya da “maskelemeye” niçin ihtiyaç duyulur? Bir de bunu bir düşünmek gerekir.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 10 Haziran 2019

[i] https://www.telegraph.co.uk/news/2019/06/09/iran-unveils-new-air-defence-system-warns-europe-normalise-ties/, 10.6.2019.


SURİYE KONUSU: ABD, GÜVENLİ BÖLGE VE TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı I. Türkiye açısından Suriye konusunda belirgin bir hareketlilik var.

TÜRKİYE’NİN ÇEK CUMHURİYETİ’NE ATADIĞI BÜYÜKELÇİ VE ABD

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Sayın Egemen Bağış, Türkiye’nin Çek Cumhuriyeti (Çekya) nezdindeki yeni Büyükelçisi… Kamuoyunda ve Türk siyasetinde oldukça geniş yer bulmuş, tartışma konusu olmuş, bir atama… Bu, medyaya yansıyan haberlerden ve yorumlardan anlaşılabiliyor. Bu yazıda, önce kısaca bunun nedenine, sonra da işbu yazıyı yazmama neden olan, “küçük” gibi olsa da “benim

MÜNİH’İN HONG KONG’UN YERİNİ ALMASI ÖNERİSİ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Hong Kong, daha önce Britanya Krallığı’na (İngiltere’ye) bağlı iken 01 Temmuz 1997 tarihinden itibaren Çin’e bağlı “özel yönetim” bölgesine dönüşen, bu tarihten itibaren “bir devlet, iki sistem” olarak ifade edilen bir yaklaşım ile Pekin tarafından “uzaktan” yönetilmektedir. Çin’in ana karasının bir parçasıdır. Hong Kong, Çin’in güney kıyısında yer

SUUDİ ARABİSTAN’DAKİ RAFİNERİ SALDIRISI: ARKASINDA İRAN MI, ABD Mİ?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Suudi Arabistan’da Aramco’ya ait iki rafinerinin saldırıya uğraması ve bu suretle ortaya çıkan petrol arzındaki daralma sonrasında, İran’ın adı öne çıkmaya, İran’ı bu saldırı ile ilişkilendirmeye yönelik çabalar devam ediyor. Önce saldırının Yemen’deki İran destekli Husilerin silahlı insansız hava araçları ile yapıldığı öne çıkmıştı. Ancak Husilerin elinde, menzil

SUDAN’IN DEVRİK-HAPİSTEKİ DEVLET BAŞKANI ÖMER EL BEŞİR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Bugünkü (10 Eylül 2019) Türkgün Gazetesi’nin 11. sayfasında Sudan’ın devrik ve hapisteki Devlet Başkanı Ömer el Beşir hakkında bir haber var. “Nereden nereye” dedirten bir haber… Haber, ben de o kadar çok şeyi çağrıştırıyor ki… Bu yazı, bu çağrışımları konu edinen bir yazıdır. Haber, Sudan’ın devrik lideri Ömer

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel/Fax: +90 312 235 1841

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.