ABD NEYİN PEŞİNDE?

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk

ABD, Yunanistan’ın Dedeağaç liman kentine, donanmaya ait bir gemi ile yaklaşık 700 araç, konteyner ve ekipman ile 2 bin askerden oluşan bir sevkiyat gerçekleştirmiş. Sevkiyatın, çok uluslu Saber Guardian-2019 tatbikatı için olduğu ifade ediliyor[i]. Bildiğim kadarı ile, Bulgaristan’da, sekiz ay sürecek bir tatbikat geçtiğimiz ay içinde başlamıştı.

Ancak ABD, bir süredir, Türkiye’nin ortasında yer aldığı coğrafyaya (Doğu Avrupa’ya, Ortadoğu’ya, Doğu Akdeniz’e, Gürcistan’a ve Afganistan’a), değişik gerekçelerle ha bire kuvvet kaydırıyor, kuvvet yığıyor ya da bunları yapmanın alt yapısını oluşturmanın çabası içinde…

ABD, halihazırda İran ile karşı karşıya ama, İran ile sıcak bir çatışmaya girme ihtimali güçlü gözükmüyor. Benim açımdan bunun temel nedeni, 1979’dan bu yana İran-ABD ilişkilerinin bugüne kadar fazla konuşulmamış yanıdır. Buna daha önceki yazılarımda değinmiştim. İran İslam Cumhuriyeti ile ABD arasında “derin” bir örtülü ilişkiye işaret eden tespitler var. İran İslam Cumhuriyeti’nin ABD için “Büyük Şeytan” nitelemesi ya da İran’daki ABD Büyükelçiliğinin 444 gün işgal altında tutulması, bu “derin” örtülü ilişkiye ihtimal verilmesine mani değildir. Çünkü sonuçta uluslararası ilişkiler, karşılıklı ve dengeli çıkar temeli üzerinden işleyen bir olgudur. Böyle bakıldığı için; (i) münhasıran enerji politik bağlamında, ABD’nin Suudi Arabistan için bölgeye kuvvet yığmada İran’ı kullanmış olabileceği ihtimali ile (ii) jeopolitik ve enerji politik bağlamında, ABD’nin Çin nedeniyle Afganistan’a yığınaklanma yapmak için yine İran’ı kullanmış olabileceği ihtimalleri akla gelebilmektedir. Her iki ihtimalde de, ABD, İran’ın önüne, bölgesel güç olması için adeta halı sermiş olacaktır.

Bu ihtimallere ilave olarak, bir de Türkiye ihtimali akla gelmektedir. Batı açısından “yoldan çıkmış” ya da  “çizgiyi aşmış” Türkiye!… Bu bağlamda “Metal Fırtınası” isimli politik kurgu romanı hatırlıyorum. Bu romana göre, ABD, Suriye’den Türkiye’ye giriyor ve toplam yedi günde Türkiye’yi işgal ediyor!… Bu konuyu da daha önce birkaç kez yazmıştım.

Böyle bir tabloda, ABD’nin kuvvet kaydırdığı bölge ülkelerinin arasına Yunanistan’ın da dâhil olması, soru işaretlerine yol açmaz mı?

Ortada, 1979’dan beri İran İslam Cumhuriyeti’nin önünü açmış bir ABD vardır. Türkiye’nin, ABD üzerinden angaje olduğu Suriye krizinde geldiği nokta da bellidir. Türkiye, bir taraftan Suriye’nin kuzeyinden kaynaklan, milli ve coğrafi bütünlüğüne yönelik yakın ve ciddi bir tehdit ile karşı karşıyadır. Diğer taraftan da, ABD’nin sözde İran’a “kör” kalması nedeniyle, doğusundan sonra bütün güneyinden de, artık “nükleer güç” sahibi İran’a komşu olmuştur. Sonuçta, Türkiye ile ilgili bu iki durum da, ABD ile ilişkilendirilebilmektedir. Yani, özde, ABD’nin, doğrudan Türkiye’yi karşısına alması ile İran’ın “bölgesel güç” olmasının önünü açması arasında bir fark yoktur. İran, “bölgesel güç” olmasının önünü açan ABD’ye bunu karşılığını bir şekilde ABD’ye ödeyecektir. Suudi Arabistan, ABD’nin enerji politik yaklaşımına “kurban” gider ve Sünni İslam Dünyasında yerini Türkiye alırsa, gelecekteki tablo şimdiden bellidir: Ankara-Tahran “mezhepsel “rekabeti. İslam Dünyasının savrulmaya, Müslümanların kullanılmasına (istismar edilmesine) devam.

Dikkatimi çeken son bir husus var. O da bölgede ve Yunanistan’da ABD merkezli bu gelişmeler yaşanırken, Türk-Yunan askeri heyetleri Atina’da “güven artırıcı önlemler” konusunu müzakere ediyor olmasıdır. Hem yukarıda değinilen güncel tablo, hem de bu müzakerenin CRI (China Radio International)’nin haber bültenine konu olması[ii] nedeniyle, bu, biraz bana anlaşılır gelmedi, belirtme ihtiyacı duydum.

osmetoz/ascmer, www.ascmer.org, 27 Mayıs 2019.

[i] https://tr.sputniknews.com/avrupa/201905271039168406-abdden-yunanistana-2-bin-asker-ile-700-araclik-sevkiyat/ 27.5.2019.

[ii] http://turkish.cri.cn/1781/2019/05/24/1s198074.htm 24.5.2019.


PAKİSTAN’DAN İDLİB’E BİR DİZİ ÇAĞRIŞIM…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı ABD’li “The National İnterest”den, Çin’in Pakistan’ı aşağıladığına (sömürge muamelesi yaptığına) değinen ve Pakistan Başbakanı İmran Han’ı Pakistan halkı ile karşı karşıya getirme amacının güdüldüğü algısına yol açan (içeridiğinden böyle bir algı potansiyeli çıkarılabilen) ilginç bir makale[i]… ABD’nin, yeniden Pakistan ile yakınlaşma çabası içinde olduğu çağrışımına da yol açıyor…

GÜÇLÜ LİDER-GÜÇLÜ ÜLKE ÜZERİNE

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk Her siyasal lider, yönettiği ülkenin güçlü olmasını ister. Ancak bir ülkenin güçlü olması, içeriden bakıldığında görülen güçten çok farklı bir şeydir. İçeriden bakıldığında görülen güç, görecelidir, subjektiftir, gerçekçi bakış ile fazla bir anlam taşımaz. Asıl güç, ülke, uluslararası ilişkiler sistemi ile birlikte mütalaa edildiğinde görülen güçtür. Siyasal liderler, bu son

ANKARA İÇİN SURİYE YAKLAŞIMINI GÖZDEN GEÇİRME VAKTİ GELMİŞTİR

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Şarku’l Avsat’a dayandırılan bir habere göre; Suriye Demokratik Güçleri (SDG)’nin siyasi kanadı Suriye Demokratik Meclisi’nin Yürütme Kurulu Başkanı İlham Ahmed, geçtiğimiz günlerde, Rusya’nın Suriye’deki Humeymim askeri üssünde, Rus heyeti ile görüşmüş.[i] SDG temsilcisi, bu görüşmenin ertesi gün de, Şam’a geçerek, Şam’da Suriye Ulusal Güvenlik (İstihbarat) Bürosu Başkanı Ali

İDLİB ÜZERİNE…

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Geriye dönülüp 2011’de Suriye’de ortaya çıkan iç savaşın bugüne kadar olan seyri bir film şeridi gibi gözden geçirildiğinde, arkasındaki asıl amacın Kürtleri denize çıkışı olan müstakil bir devlete kavuşturmak olduğu görülebiliyor. İdlib, bu amaca ulaşılması bağlamında kritik önemi haiz, Suriye’nin kuzey batısında, Türkiye’nin Hatay iline komşu Suriye’ye ait

2019’DA TÜRK DIŞ POLİTİKASI VE DIŞ POLİTİKADA 2020 ÖNGÖRÜSÜ

Prof. Dr. Osman Metin Öztürk, ASCMER Başkanı Türkiye, 2019 yılında, dış politikada, çözümlerin değil, sorunların bir parçası oldu. Sergilenen dış politika anlayışı ve uygulaması ile, daha sorunlu, soru işaretlerinin daha çok olduğu bir dış politika görünümü ortaya çıktı.

E-mail: bilgi@ascmer.org

Tel: +90 532 414 48 98

Dükkan
© 2014 Tüm Hakları Saklıdır. Sitedeki yazılar ve analizler kaynak gösterilmeden kullanılamaz.